Nhiệt độ trung bình toàn cầu trong ba năm gần đây liên tục duy trì ở mức cao kỷ lục, vượt ngưỡng an toàn 1,5 độ C. Dữ liệu mới từ các trung tâm khí hậu châu Âu và Anh cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn tiến nhanh hơn dự báo, đặt mục tiêu Thỏa thuận Paris trước nguy cơ khó đạt được.
- Bác sĩ chỉ cách né “khung giờ tử thần” của đột quỵ vào buổi sáng sớm
- Nữ chủ vườn mai thu hơn 300 triệu đồng mỗi tháng nhờ livestream bán hoa Tết
- Vitamin thiết yếu cho người cao tuổi: 7 nhóm cần bổ sung đúng cách
Ba năm nóng nhất lịch sử kể từ khi bắt đầu ghi nhận
Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu, năm 2025 tiếp tục nằm trong nhóm năm nóng nhất lịch sử. Nhiệt độ trung bình toàn cầu duy trì ở mức cao, khiến ba năm gần đây trở thành giai đoạn nóng nhất từng được ghi nhận. ECMWF là cơ quan trực thuộc Liên minh châu Âu, bắt đầu thu thập dữ liệu nhiệt độ Trái đất từ năm 1850. Hệ thống theo dõi của tổ chức này được đánh giá có độ chính xác cao.
Kết quả của ECMWF phù hợp với dữ liệu từ UK Met Office của Anh. Các cơ quan khí tượng đều ghi nhận xu hướng nóng lên diễn ra đồng thời tại nhiều khu vực. Giới khoa học cho rằng việc ba năm liên tiếp lập kỷ lục nhiệt độ phản ánh sự thay đổi sâu sắc của hệ thống khí hậu. Đây không còn là hiện tượng bất thường ngắn hạn. Nóng lên toàn cầu đã trở thành trạng thái mới của Trái đất.
Ngưỡng 1,5 độ C bị vượt qua và cảnh báo nghiêm trọng
ECMWF cho biết nhiệt độ trung bình toàn cầu ba năm qua đã vượt 1,5 độ C so với thời tiền công nghiệp. Nếu xét theo từng năm, mốc này đã bị vượt từ năm 2024. Ngưỡng 1,5 độ C được coi là giới hạn an toàn nhằm giảm thiểu rủi ro khí hậu nghiêm trọng. Đây cũng là mục tiêu trọng tâm của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.
Theo quy ước quốc tế, mốc 1,5 độ C được tính theo nhiệt độ trung bình thập kỷ. Hiện mức tăng theo cách đo này vẫn ở khoảng 1,4 độ C. Tuy nhiên, các quốc gia chưa giảm phát thải như cam kết. ECMWF cảnh báo ngưỡng 1,5 độ C theo thập kỷ có thể bị vượt trước năm 2030. Thời điểm này sớm hơn dự báo khoa học khi Thỏa thuận Paris được ký năm 2015.
Thời tiết cực đoan gia tăng và tổn thất toàn cầu
Việc Trái đất nóng lên kéo theo nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan trên diện rộng. Các đợt nắng nóng kéo dài, cháy rừng và mưa lũ xuất hiện với tần suất dày hơn. Riêng tại châu Âu, lượng khí thải phát sinh từ cháy rừng năm vừa qua đạt mức cao nhất lịch sử. Nhiều khu vực chịu thiệt hại nặng về môi trường và kinh tế.
Tại châu Á và châu Mỹ, các hiện tượng thời tiết cực đoan đã gây hậu quả nghiêm trọng. Hơn 1.000 người thiệt mạng trong các trận lũ liên quan biến đổi khí hậu. Băng tan nhanh làm mực nước biển dâng cao, đe dọa các vùng ven biển. Đa dạng sinh học suy giảm rõ rệt. Các nhà khoa học cảnh báo tác động khí hậu đang lan rộng và khó kiểm soát nếu không hành động kịp thời.
Phát thải của con người và thách thức chính trị
Giới khoa học khẳng định biến đổi khí hậu chủ yếu do con người gây ra. Nguyên nhân chính là phát thải khí nhà kính từ việc đốt than đá, dầu mỏ và khí đốt. Các khí này giữ nhiệt trong khí quyển, khiến Trái đất nóng lên nhanh chóng. Nếu không giảm phát thải mạnh mẽ, xu hướng này sẽ tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh tác động khí hậu ngày càng nghiêm trọng, khoa học khí hậu lại đối mặt áp lực chính trị. Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây rút khỏi nhiều tổ chức của Liên Hợp Quốc. Trong đó có IPCC và Công ước khung về biến đổi khí hậu. Các chuyên gia lo ngại điều này làm suy yếu hợp tác toàn cầu. Cuộc chiến kiềm chế nóng lên toàn cầu vì thế càng trở nên khó khăn hơn.
Theo: VnExpress
