Ổ dịch vi rút Nipah vừa xuất hiện trở lại tại Ấn Độ, buộc hàng trăm người phải cách ly, khiến nhiều quốc gia trong khu vực nâng mức cảnh giác. Trước diễn biến này, giới chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ dịch xâm nhập Việt Nam qua người di chuyển từ vùng có dịch.
- Tạm giữ 20 người sau vụ hỗn chiến đẫm máu tại Hóc Môn
- Đột kích kho lạnh ở TP.HCM, phát hiện hơn 740 kg thịt cá ba không chờ tiêu thụ
- Tổng thư ký NATO: Châu Âu không thể tự vệ nếu thiếu Mỹ
Vi rút nguy hiểm, tỉ lệ tử vong rất cao
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế), cho biết vi rút Nipah là tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, cần được giám sát chặt chẽ. Bệnh có tỉ lệ tử vong cao, nhiều trường hợp tiến triển nhanh, khó kiểm soát.
Vi rút Nipah được ghi nhận lần đầu trong đợt dịch tại Malaysia, sau đó xuất hiện rải rác ở một số quốc gia Nam Á và Đông Nam Á. Người mắc bệnh thường có triệu chứng sốt, nhiễm trùng, suy hô hấp, đặc biệt là viêm não, làm tăng nguy cơ tử vong.
Theo ông Phu, Ấn Độ không phải lần đầu ghi nhận ca nhiễm Nipah. Tuy nhiên, điểm đáng lo ngại của đợt bùng phát lần này là xảy ra lây nhiễm trong cơ sở y tế, bệnh lây sang nhân viên y tế trong quá trình chăm sóc bệnh nhân, cho thấy nguy cơ lây truyền nếu kiểm soát không nghiêm ngặt.
Lây từ động vật sang người, chưa có vắc xin
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết vi rút Nipah lây truyền từ động vật sang người, qua thực phẩm nhiễm mầm bệnh hoặc lây trực tiếp giữa người với người. Dơi ăn quả được xác định là vật chủ tự nhiên, heo có thể là vật trung gian.
Trên thế giới, đợt bùng phát lớn đầu tiên xảy ra tại Malaysia và Singapore giai đoạn 1998–1999, khiến 105 người tử vong. Tại Ấn Độ, đây là đợt bùng phát thứ tư tại bang Kerala trong vòng 5 năm. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), bệnh do vi rút Nipah gây ra có tỉ lệ tử vong từ 40–75%, tùy chủng. Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Triệu chứng đa dạng, diễn biến nhanh
HCDC cho biết vi rút Nipah có thể lây khi tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh hoặc chất dịch cơ thể như máu, nước tiểu, nước bọt. Nguy cơ cũng xuất hiện khi ăn thực phẩm bị nhiễm bẩn, như trái cây hoặc nhựa cây cọ bị dơi nhiễm bệnh làm ô nhiễm.
Thời gian ủ bệnh thường từ 4–14 ngày. Triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, ho, đau họng, khó thở. Trường hợp nặng có thể xuất hiện viêm não, buồn ngủ, rối loạn ý thức, nhanh chóng tiến triển hôn mê trong 24–48 giờ.
Chủ động phòng nguy cơ xâm nhập Việt Nam
Đánh giá nguy cơ xâm nhập Việt Nam, ông Trần Đắc Phu cho rằng cần lưu ý hai yếu tố. Thứ nhất là nguy cơ từ người đi về từ vùng có dịch, không chỉ riêng Ấn Độ mà cả các quốc gia từng ghi nhận vi rút Nipah lưu hành. Thứ hai, Việt Nam nằm trong khu vực có sự phân bố của các loài dơi ăn quả. Dù chưa ghi nhận ca bệnh, nhưng cần giám sát nguy cơ vi rút lưu hành trong quần thể động vật, đặc biệt là dơi và đàn heo.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không tiếp xúc trực tiếp với dơi và động vật nghi mang mầm bệnh; đảm bảo vệ sinh trong chăn nuôi, giết mổ; ăn chín, uống chín; rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi cần thiết.
Khi có triệu chứng nghi ngờ, nhất là sau khi đi về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc yếu tố nguy cơ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám, cách ly và xét nghiệm. Các cơ sở y tế và lực lượng kiểm dịch cửa khẩu cần tăng cường giám sát, phát hiện sớm, không để dịch lây lan ra cộng đồng.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
