“Thỏi vàng đen” sông Đà là cách giới sành ăn gọi cá dầm xanh, loài cá quý hiếm thuộc nhóm “ngũ quý hà thủy” từng tiến vua. Trên thế giới, loài cá này hiện chỉ còn ghi nhận tại ba quốc gia, trong đó có Việt Nam.
- Tạm giữ 20 người sau vụ hỗn chiến đẫm máu tại Hóc Môn
- Ốc bươu ngâm hóa chất natri silicate, Công an TP HCM bắt tạm giam một đối tượng
- Cơn sốt chip nhớ AI làm chao đảo chuỗi cung ứng điện thoại toàn cầu
“Thỏi vàng đen” sông Đà từng là sản vật tiến vua
Trên dòng sông Đà hùng vĩ, cá dầm xanh được xem là báu vật hiếm có. Loài cá này thuộc nhóm “ngũ quý hà thủy”, năm loài cá quý từng dùng để tiến vua trong truyền thuyết dân gian.
Với giới sành ăn, cá dầm xanh tự nhiên cực kỳ khó tìm. Nhiều người sẵn sàng lên tận thượng nguồn sông Đà để chờ mua cá vừa được đánh bắt. Giá cao đến đâu cũng có người chấp nhận chi trả.
Cá dầm xanh không phải loài lớn nhất sông Đà. Tuy nhiên, độ khan hiếm đã khiến giá trị của nó vượt trội. Cá trưởng thành thường nặng từ 1–5 kg. Một số cá thể lớn hơn từng được ghi nhận.
Trên thị trường, giá cá có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi kilogram. Vì vậy, cá dầm xanh được ví như “vàng đen” di động dưới lòng sông Đà.
Đặc điểm nhận dạng cá dầm xanh sông Đà
Cá dầm xanh thuộc họ cá chép. Cơ thể cá thon dài, dẹp bên, thích nghi với nước chảy xiết. Lưng cá có màu xám nâu. Bụng trắng bạc. Trên thân xuất hiện các đốm sẫm màu.
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là phần mõm nhô ra. Môi trên dày, nhiều nếp nhăn. Miệng cong nằm ngang. Cá có hai cặp râu ngắn. Mắt lớn, đặt cao trên đầu.
Cấu tạo này giúp cá quan sát tốt trong môi trường nhiều đá sỏi. Miệng cá thích hợp để “liếm” rêu, tảo bám trên đá.
Môi trường sống đặc biệt và giá trị ẩm thực
Cá dầm xanh sống sát đáy sông. Chúng ưa nước trong, dòng chảy mạnh, ít bùn đất. Môi trường giàu sỏi đá là điều kiện lý tưởng.
Thức ăn chủ yếu của cá là rêu, tảo và sinh vật phù du. Cá gần như không thể câu bằng mồi thông thường. Việc đánh bắt chủ yếu bằng lưới.
Thịt cá chắc, ngọt, gần như không có xương dăm. Ruột cá rất nhỏ, chỉ lớn hơn chiếc tăm. Đây là đặc điểm hiếm gặp ở cá sông.
Nhờ chất lượng thịt, cá dầm xanh từng được chọn làm sản vật tiến vua. Loài cá này gắn với sự tinh túy của vùng sông nước Tây Bắc.
Theo Trung tâm Nguồn gen Thủy sản, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I, cá dầm xanh hiện chỉ ghi nhận tại ba quốc gia. Đó là Việt Nam, Trung Quốc và Lào.
Tại Việt Nam, cá phân bố chủ yếu ở thượng và trung lưu sông Đà. Ngoài ra, loài này còn xuất hiện rải rác ở sông Thao, sông Cầu, sông Chảy và sông Mã.
Làm giàu từ bảo tồn cá quý sông Đà
Trước đây, cá dầm xanh rất khó nuôi. Loài cá này chỉ sống trong môi trường nước sạch, chảy mạnh. Việc nuôi đại trà gần như không thể.
Những năm gần đây, người dân xã Vạn Mai, tỉnh Hòa Bình cũ, đã nhân giống thành công. Khu vực có nhiều mạch nước ngầm từ khe núi, phù hợp cho cá sinh trưởng.
Cá dầm xanh dần trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu. Thức ăn chủ yếu là cỏ, lá sắn, lá chuối, gốc lúa. Cá không sử dụng cám công nghiệp.
Hiện nay, nhiều nhà hàng tại Hà Nội đã đưa cá dầm xanh vào thực đơn cao cấp. Tuy nhiên, nguồn cung vẫn hạn chế do thời gian nuôi dài và yêu cầu môi trường khắt khe.
Theo: CafeF
