Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức bác bỏ phản hồi của Iran liên quan đến đề xuất đàm phán hòa bình. Quyết định này khiến hy vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần tại vùng Vịnh trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
- Tàu chở hàng Mỹ bị tấn công ngoài khơi Qatar
- Đàm phán hòa bình Ukraine: Nga đặt điều kiện rút quân để chấm dứt chiến sự
- Tai nạn cao tốc Nội Bài – Lào Cai: Bốn ô tô va chạm liên hoàn
Tehran yêu cầu bồi thường và dỡ bỏ trừng phạt kinh tế
Ngày 10/5, thông qua trung gian Pakistan, Iran đã gửi văn bản phản hồi về đề xuất của Mỹ, nhấn mạnh việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Li-băng. Nước này cũng yêu cầu các bên phải bảo đảm tuyệt đối an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bác bỏ ngay sau đó trên mạng xã hội Truth Social, khẳng định các điều khoản phía Iran đưa ra là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Theo truyền thông nhà nước Iran, câu trả lời của nước này bao gồm yêu cầu Washington phải bồi thường những thiệt hại do chiến tranh gây ra và công nhận chủ quyền của Tehran đối với eo biển Hormuz. Ngoài ra, Iran đòi hỏi Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, cam kết không thực hiện thêm các cuộc tấn công quân sự. Đặc biệt, phía Tehran nhấn mạnh việc phải dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và lệnh cấm bán dầu mỏ đang áp đặt lên nước này.
Trước đó, Washington đã đề xuất một lộ trình ngừng giao tranh trước khi chuyển sang thảo luận về các vấn đề phức tạp hơn như chương trình hạt nhân của Tehran. Nguồn tin từ Wall Street Journal cho biết Iran từng cân nhắc phương án pha loãng một phần uranium làm giàu cấp độ cao và chuyển phần còn lại sang nước thứ ba. Dù vậy, Tổng thống Pezeshkian khẳng định đàm phán không có nghĩa là đầu hàng, đồng thời cam kết sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia bằng mọi giá.
Thông tin về việc đàm phán bế tắc đã lập tức khiến giá dầu thế giới tăng thêm 3 USD mỗi thùng trong phiên giao dịch cùng ngày. Áp lực khép lại cuộc chiến đang ngày càng gia tăng khi Tổng thống Trump dự kiến có chuyến thăm quan trọng tới Trung Quốc trong tuần này để thảo luận về cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Nền kinh tế thế giới đang đứng trước đe dọa nghiêm trọng nếu tình hình căng thẳng tại vùng Vịnh không sớm được hạ nhiệt.
Căng thẳng leo thang tại vùng Vịnh và áp lực năng lượng
Bất chấp lệnh ngừng bắn đã kéo dài một tháng, tình hình an ninh tại vùng Vịnh vẫn diễn biến rất phức tạp với sự xuất hiện dày đặc của các thiết bị bay không người lái. Trong ngày 10/5, UAE thông báo đã đánh chặn hai máy bay thù địch xuất phát từ Iran, trong khi Qatar và Kuwait cũng ghi nhận nhiều vụ xâm nhập không phận trái phép. Những vụ giao tranh quanh khu vực eo biển Hormuz hiện được ghi nhận ở mức nghiêm trọng nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mới đây tuyên bố cuộc chiến vẫn chưa kết thúc chừng nào năng lực tên lửa đạn đạo và các cơ sở làm giàu uranium của Iran chưa bị loại bỏ. Ông khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao để xử lý lượng uranium hiện có nhưng không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực nếu cần thiết. Trong khi đó, Tổng thống Trump nhận định rằng dù đối phương đã bị đánh bại trên chiến trường, nhưng điều đó không có nghĩa là các mối đe dọa quân sự đã hoàn toàn chấm dứt.
Giữa bối cảnh bế tắc, một tín hiệu xây dựng lòng tin hiếm hoi đã xuất hiện khi tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng của hãng QatarEnergy vừa đi qua eo biển Hormuz an toàn. Đây là chuyến hàng đầu tiên của Qatar đi qua tuyến đường này kể từ khi cuộc chiến bùng nổ vào cuối tháng 2, được phía Iran chấp thuận nhằm cải thiện quan hệ với các nước láng giềng. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo rủi ro đối với các tuyến hàng hải quốc tế vẫn duy trì ở mức cao nếu các bên không đạt được thỏa thuận.
Theo: Báo Tiền Phong
