Bộ Y tế đề xuất làm đầu mối duy nhất quản lý an toàn thực phẩm

Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, đề xuất giao một bộ quản lý toàn bộ an toàn thực phẩm, thay cho ba bộ như hiện nay.

Đề xuất nằm trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Cục vừa công bố các nhóm chính sách lớn của dự thảo, sau khi tiếp thu ý kiến các bộ, ngành và địa phương. Dự thảo dự kiến trình Quốc hội vào cuối năm nay.

Ba bộ đang cùng quản lý an toàn thực phẩm: Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường. Mỗi bộ phụ trách một nhóm sản phẩm, một công đoạn. Người ta gọi đó là “mâm cơm ba bộ quản lý”. Chuỗi cung ứng phức tạp hơn. Nhiều sản phẩm rơi vào khoảng giữa các bộ. Không ai chịu trách nhiệm chính.

Dự thảo đề xuất Chính phủ giao Bộ Y tế làm đầu mối duy nhất. Bộ xây dựng chính sách. Bộ quản lý chuỗi cung ứng. Bộ thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trên cả nước.

Hà Nội và TP HCM giữ Sở An toàn thực phẩm riêng. 32 tỉnh, thành lập Chi cục An toàn thực phẩm, đặt dưới Sở Y tế. Chi cục nhận người, nhận cơ sở vật chất từ ngành Công Thương và ngành Nông nghiệp và Môi trường. Ở xã, chức năng quản lý cũng gộp về một mối; nơi nhiều cơ sở sản xuất hoặc nguy cơ cao có thể lập Phòng An toàn thực phẩm.

Dự thảo bỏ cách quản lý cắt khúc. Thay vào đó, quản lý theo toàn bộ chuỗi, từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn. Thanh tra dựa trên mức độ rủi ro. Cơ sở nguy cơ cao bị giám sát nhiều hơn. Cơ sở nguy cơ thấp được giảm bớt kiểm tra.

Dự thảo cũng đề xuất xây dựng một hệ thống dữ liệu quốc gia, liên thông giữa các bộ và địa phương. Hiện dữ liệu về cơ sở sản xuất, về vi phạm, về truy xuất nguồn gốc nằm rải rác. Khi có sự cố, việc chia sẻ thông tin chậm. Hệ thống mới, nếu được xây dựng, sẽ theo dõi sản phẩm từ đầu đến cuối.

Thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể nhận thêm một nhóm quy định riêng. Bộ Y tế xếp hai loại hình này vào diện nguy cơ cao. Người bán phải giữ hóa đơn, chứng từ hoặc sổ ghi chép về nguồn gốc nguyên liệu. Người bán phải báo địa điểm kinh doanh cho cơ quan có thẩm quyền.

Lý do, theo Bộ Y tế, nằm ở những vụ ngộ độc trước đây. Truy xuất nguồn gốc khi đó gặp khó. Cơ sở nhỏ lẻ, hay đổi chỗ, ít bị kiểm soát. UBND cấp xã sẽ lập danh mục theo dõi các cơ sở này. Xã cũng thanh tra, tiếp nhận phản ánh của dân, xử lý khi có vi phạm. Việc gộp đầu mối nằm trên giấy tờ. Nó có hiệu quả hay không, còn tùy vào từng xã, từng phường, khi họ nhận thêm việc mới.

Nhật Minh (tổng hợp)