CẨM THẠCH – Chị Phạm Thị Hậu cùng Hợp tác xã Nông dược sống hạnh phúc đã phát triển các dòng trà dược liệu đạt chuẩn OCOP, tạo doanh thu hàng trăm triệu đến tiền tỷ mỗi năm từ nguồn cây thuốc bản địa.
- Đề xuất đổi tên eo biển gây tranh luận giữa lúc căng thẳng leo thang
- Nepal âm thầm dựng lại “Mắt Thần” giữa núi cao
- Hải Phòng tăng cường xử lý vi phạm giao thông dịp lễ
Năm 2024, sau thời gian làm việc xa quê, chị Phạm Thị Hậu trở về địa phương và cùng 7 thanh niên thành lập Hợp tác xã Nông dược sống hạnh phúc. Từ vùng nguyên liệu khoảng 5ha được canh tác theo hướng hữu cơ, nhóm phát triển các sản phẩm trà túi lọc từ xạ đen, cà gai leo, giảo cổ lam và lạc tiên.
Xuất thân trong gia đình người Mường ở xã Cẩm Thạch, chị Hậu lựa chọn gắn bó với những loại cây vốn quen thuộc trong đời sống của đồng bào địa phương. “Trà dược liệu là sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe nên mình không thể làm qua loa”, chị Hậu chia sẻ.
Nhiều năm qua, người dân vùng núi phía Tây Thanh Hóa vẫn sử dụng xạ đen, cà gai leo hay giảo cổ lam để chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, khi các bài thuốc dân gian dần ít được sử dụng hơn, phần lớn dược liệu vẫn được bán dưới dạng nguyên liệu thô với giá trị chưa cao.
Câu chuyện của hợp tác xã diễn ra trong bối cảnh Thanh Hóa đang thúc đẩy phát triển dược liệu tại khu vực miền núi. Cuối năm 2022, tỉnh phê duyệt đề án phát triển các mô hình cây trồng, vật nuôi và dược liệu có lợi thế giai đoạn 2022-2025, hướng tới tạo sinh kế cho khoảng 3.000 hộ dân.
Toàn tỉnh hiện có gần 1.000 loài cây dược liệu, trong đó khoảng 20 loài quý, tập trung chủ yếu tại các huyện miền núi. Việc xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ, chuẩn hóa quy trình sản xuất và đưa sản phẩm OCOP ra thị trường cho thấy một hướng đi phù hợp với định hướng phát triển của địa phương.
Giá trị gia tăng từ chế biến và xây dựng thương hiệu
Cùng một loại dược liệu như xạ đen hay cà gai leo, nếu bán tươi hoặc sơ chế đơn giản, người dân chỉ thu được mức giá không cao. Khi được chế biến thành trà thành phẩm, sản phẩm của hợp tác xã được bán với giá từ 70.000 đến 120.000 đồng mỗi hộp, góp phần nâng giá trị cho cây thuốc địa phương.
Mỗi năm, đơn vị cung ứng ra thị trường khoảng 10.000 sản phẩm, mang về doanh thu từ 700 triệu đồng đến 1 tỷ đồng. Nguồn thu này giúp tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động địa phương, mang lại thu nhập ổn định ngay tại vùng miền núi.
Theo chị Phạm Thị Hậu, tiềm năng của cây dược liệu không chỉ nằm ở sản phẩm trà. Khi kết hợp với du lịch trải nghiệm, lối sống xanh và xu hướng sử dụng sản phẩm tự nhiên, giá trị của vùng nguyên liệu có thể tiếp tục được mở rộng.
Dù vậy, hợp tác xã hiện vẫn dựa chủ yếu vào diện tích 5ha cùng lực lượng thành viên còn hạn chế. Việc mở rộng vùng trồng, tăng cường liên kết với các hộ dân và phát triển các hoạt động trải nghiệm đang cần thêm nguồn lực trong thời gian tới.
Từ những cây thuốc quen thuộc trong đời sống người Mường, một mô hình sản xuất bài bản đã tạo thêm giá trị cho nông sản địa phương. Khi dược liệu được chế biến, xây dựng thương hiệu và kết nối với thị trường, cơ hội phát triển sinh kế bền vững cho các vùng núi cũng được mở ra rõ ràng hơn.
Minh Tâm (tổng hợp)
