Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn bị khởi tố, bắt tạm giam về tội “Nhận hối lộ” trong vụ án tại Công ty CP Đầu tư Y tế Việt Mỹ. Đáng chú ý, vốn điều lệ doanh nghiệp này từng tăng 17,5 lần trong hơn 3 năm, trong khi biên lợi nhuận trên sổ sách gần như bằng không.
- Thanh Hóa xử phạt hàng trăm vụ lấn chiếm vỉa hè, đỗ xe sai
- Công an Hải Phòng điều tra vụ cướp cửa hàng tạp hóa ở phố Văn Ca
- Công an Hải Phòng điều tra vụ cướp cửa hàng tạp hóa ở phố Văn Cao
Ngày 02/9, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam và khám xét ông Trần Văn Thuấn, 55-56 tuổi, Thứ trưởng Bộ Y tế, về tội “Nhận hối lộ” theo khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự. Các quyết định được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn.
Đây là diễn biến mới trong vụ án buôn lậu, nâng khống giá thiết bị y tế tại Công ty CP Đầu tư Y tế Việt Mỹ, được cơ quan điều tra khởi tố từ cuối tháng 7.
Ông Thuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế từ tháng 4/2020, phụ trách các lĩnh vực khám chữa bệnh, ghép tạng và phát triển kỹ thuật y khoa mới.
Vụ án bắt đầu từ cuối tháng 7, khi C03 khởi tố Bùi Chân Phương, cựu Chủ tịch HĐQT Việt Mỹ, cùng Giám đốc Hà Văn Nam và kế toán trưởng Trần Thị Hồng Hạnh về tội buôn lậu và vi phạm quy định kế toán.
Theo cơ quan điều tra, nhóm này lập ba doanh nghiệp trong nước gồm Việt Mỹ, Đầu tư y tế Sao Kim và Dược phẩm Hoàng Mai, cùng 5 công ty tại Singapore và 3 công ty tại Hong Kong.
Các công ty nước ngoài được sử dụng để mua đi bán lại, nâng khống giá thiết bị y tế và thuốc tân dược trước khi nhập khẩu về Việt Nam, sau đó bán cho bệnh viện với giá cao hơn nhiều lần giá gốc.
Nhóm này còn bị xác định lợi dụng giấy phép nhập khẩu thiết bị chính do Bộ Y tế cấp để khai gian thành thiết bị kèm theo, qua đó nhập lậu thêm các thiết bị khác.
Việt Mỹ được thành lập năm 2007, từng do ông Phương nắm 90% cổ phần. Ông Nam giữ chức giám đốc từ năm 2016 đến nay. Trong quá trình mở rộng điều tra, công an xác định có dấu hiệu sai phạm liên quan ông Thuấn, dẫn tới quyết định khởi tố bổ sung ngày 02/9.
Từ dòng vốn tăng mạnh đến những gói thầu lớn
Hồ sơ tài chính của Việt Mỹ cho thấy một diễn biến đáng chú ý. Vốn điều lệ doanh nghiệp tăng từ 20 tỷ đồng năm 2016 lên 350 tỷ đồng năm 2020, gấp 17,5 lần chỉ sau hơn 3 năm.
Trong khi đó, dữ liệu đấu thầu công khai cho thấy ba doanh nghiệp Việt Mỹ, Sao Kim và Dược phẩm Hoàng Mai đã trúng tổng cộng gần 10.000 tỷ đồng tiền thầu trong giai đoạn 2018-2026, chủ yếu tại các bệnh viện công.
Điều đáng chú ý hơn nằm ở lợi nhuận ghi nhận trên sổ sách. Báo cáo tài chính năm 2022 của Việt Mỹ chỉ thể hiện biên lợi nhuận sau thuế 0,1%, gần như không có lãi, dù doanh thu nhiều năm đạt hàng trăm tỷ đồng.
TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, từng cho rằng cơ chế đấu thầu thiết bị y tế hiện nay khiến chủ đầu tư phải phê duyệt dự toán đối với những mặt hàng họ không đủ chuyên môn định giá, từ đó phải dựa vào thẩm định giá.
Theo ông Hùng, nếu khâu thẩm định bị thao túng, nguy cơ nâng khống giá là rất lớn. Đây cũng là một trong những vấn đề được đặt ra khi một doanh nghiệp có biên lợi nhuận rất thấp trên giấy tờ vẫn liên tục trúng những gói thầu trị giá hàng trăm tỷ đồng.
Việc ông Trần Văn Thuấn bị khởi tố, bắt tạm giam cho thấy vụ án tại Việt Mỹ tiếp tục được mở rộng điều tra. Những mối liên hệ giữa doanh nghiệp, hoạt động nhập khẩu, đấu thầu thiết bị y tế và các dấu hiệu sai phạm sẽ tiếp tục được cơ quan chức năng làm rõ.
Phía sau những con số về vốn điều lệ, doanh thu và giá trị các gói thầu là câu hỏi lớn hơn về cách giá thiết bị y tế được hình thành, thẩm định và kiểm soát.
Khi giá một thiết bị y tế bị đẩy cao gấp nhiều lần, người cuối cùng phải gánh phần chi phí ấy vẫn là câu hỏi cần được làm rõ.
Đỗ Vân (tổng hợp)
