Hơn 1.000 khẩu súng cùng hàng trăm kg thuốc nổ, pháo được người dân Thanh Hóa tự nguyện giao nộp chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026. Đằng sau con số ấy là những phần quà giản dị như chai nước mắm, mũ bảo hiểm – thứ đã âm thầm đổi lấy sự bình yên cho hàng trăm bản làng từng quen với tiếng súng săn.
- Hang đá 250 triệu năm ở Pù Luông dừng đón khách vì đá rơi
- Bộ Y tế yêu cầu làm rõ phản ánh tại Bệnh viện E
- Bà Nguyễn Thị Dàng: Từ những ngày ôm con khóc trong mưa đến bữa cơm tuổi xế chiều
Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa đã vận động người dân giao nộp 1.088 khẩu súng các loại, 1.436 vũ khí thô sơ, 50 quả mìn và lựu đạn cùng 625,5kg pháo. Kết quả này đến từ một chiến dịch được triển khai đồng loạt tại 166/166 xã, phường, mỗi nơi một cách làm phù hợp với đặc điểm dân cư. Tại xã Hồi Xuân, mô hình “Đổi quà lấy vũ khí” đã thuyết phục hàng trăm hộ dân mang súng săn cất giữ nhiều năm ra nộp để đổi lấy gạo, dầu ăn hay mũ bảo hiểm. Song song đó, Công an tỉnh cũng trực tiếp vận động 3.685 trường hợp cá biệt, đưa 614 thanh thiếu niên có nguy cơ sử dụng vũ khí vào diện quản lý.
Chiến dịch diễn ra trong bối cảnh cả nước đang siết chặt quản lý vũ khí, vật liệu nổ theo quy định pháp luật hiện hành, cùng lời kêu gọi toàn dân giao nộp vũ khí mà Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa đã phát đi trước dịp Tết Nguyên đán. Số liệu từ đầu năm 2025 đến hết tháng 1/2026 cho thấy toàn tỉnh từng thu hồi 2.326 khẩu súng, tăng 604 khẩu so với cùng kỳ – phần nào lý giải vì sao địa phương tiếp tục đẩy mạnh vận động trong năm nay. Từ đầu 2026, các lực lượng chức năng cũng đã phát hiện, xử lý 64 vụ với 97 đối tượng liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Súng tự chế, thuốc nổ còn sót sau khai thác thủy sản hay hung khí cất trong nhà từ lâu vẫn là mối nguy tiềm ẩn ở Thanh Hóa, trải dài từ miền núi, biên giới đến vùng biển và đô thị. Không ít vụ việc từng bắt nguồn từ mâu thuẫn đời thường rồi trở nên nghiêm trọng khi có súng tự chế hay hung khí can dự. Đó là lý do khiến bài toán thu hồi vũ khí tận gốc trở thành ưu tiên của Công an tỉnh trong nhiều năm liền, chứ không phải câu chuyện mới nổi lên trong năm nay.
Điều đáng chú ý nằm ở sự chênh lệch giữa giá trị món quà và mức độ nguy hiểm của thứ được đổi lấy nó. Một khẩu súng săn, súng tự chế đủ sức gây chết người lại có thể được đổi bằng chai nước mắm, gói mì chính hay chiếc mũ bảo hiểm trị giá vài chục nghìn đồng. Nghịch lý này chính là điểm mấu chốt: với nhiều hộ dân miền núi, phần thưởng vật chất không quan trọng bằng cảm giác được ghi nhận khi làm điều đúng.
Trung tá Hà Mạnh Hùng, Trưởng Công an xã Nam Xuân, cho biết việc vận động thu hồi vũ khí đã được đơn vị kiên trì thực hiện nhiều năm qua và luôn nhận được sự đồng tình, ủng hộ của người dân. Chỉ trong một ngày cao điểm, xã Nam Xuân đã vận động được 60 khẩu súng săn cùng 20 vũ khí thô sơ, cho thấy hiệu quả của cách làm gần dân, sát địa bàn.
Nhìn vào quy mô, 625,5kg pháo được giao nộp trong 8 tháng gần bằng trọng lượng một con trâu trưởng thành; còn 104,2kg thuốc nổ tương đương khối lượng của hơn hai bao xi măng loại 50kg – những con số đủ để hình dung mức độ rủi ro nếu số vật liệu này lọt ra ngoài tầm kiểm soát. Đáng chú ý, 145/166 xã, phường tại Thanh Hóa hiện đã ứng dụng công nghệ AI để sản xuất nội dung tuyên truyền, cho thấy cách làm truyền thống “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đang được kết hợp với công cụ số để tiếp cận người dân nhanh và rộng hơn.
Khi một khẩu súng đổi được nồi cơm điện, điều thay đổi không chỉ là con số mà là cách người dân nhìn nhận sự an toàn của chính mình.
Đỗ Vân (tổng hợp)
