Hủy án cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình, lộ tình tiết bất ngờ

Tòa phúc thẩm Hà Nội hủy toàn bộ bản án 3 năm tù với cựu hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình để điều tra lại. Đáng chú ý, chính văn bản từng được dùng làm căn cứ kết tội bà sau đó bị cơ quan trung ương xác định không phù hợp quy định.

Sáng 14-9, Hội đồng xét xử phúc thẩm Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm hồi cuối tháng 3-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Nội, chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 điều tra lại.

Phán quyết được đưa ra sau hai ngày xét hỏi và hai ngày nghị án. Tại tòa, bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, nhiều lần khóc nấc, ngã khuỵu. Trước đó, bà Bình bị tuyên 3 năm tù; bà Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường, nhận 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Cả hai cùng bị xét xử về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và đều kháng cáo kêu oan.

Tại phiên phúc thẩm, bà Bình khẳng định: “Tôi trong sạch”, đồng thời đề nghị nếu điều tra lại không phát hiện vấn đề mới thì “xin hãy dừng lại ở đây”.

Căn cứ buộc tội bị đặt dấu hỏi

Vụ án bắt nguồn từ hoạt động dạy thêm của Trường THCS Ba Đình năm học 2013-2014. Nhà trường thu hơn 2,1 tỷ đồng, với mức 15.000 đồng mỗi học sinh một tiết. Cơ quan tố tụng xác định hơn 1,09 tỷ đồng là khoản thu vượt quy định.

Bản án sơ thẩm dựa một phần vào Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội để xác định mức trần tiền dạy thêm.

Tuy nhiên, ngày 4/5/2026, sau khi sơ thẩm tuyên án, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) kết luận nội dung giới hạn mức thu trong Quyết định 22 không phù hợp với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Theo Thông tư 17, UBND cấp tỉnh không có thẩm quyền áp trần tiền dạy thêm; mức thu được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa nhà trường và phụ huynh. Đây là tình tiết mới khiến viện kiểm sát và tòa phúc thẩm cùng cho rằng cần điều tra lại.

Nghịch lý nằm ở chỗ căn cứ xác định khoản “thu vượt quy định” lại bị đặt dấu hỏi về tính hợp pháp. Nếu Quyết định 22 không thể dùng để giới hạn mức thu, con số hơn 1,09 tỷ đồng – căn cứ quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự – cũng cần được xác định lại.

Viện kiểm sát tại tòa còn cho rằng khoản tiền này “chưa chính xác”, bởi hơn 766 triệu đồng đã được chi trực tiếp cho giáo viên dạy thêm. Điều này cho thấy hoạt động dạy thêm thực tế có diễn ra, không phải khoản thu khống.

Hồ sơ vụ án thiếu danh sách học sinh từng lớp và không thu hồi được sổ theo dõi dạy thêm, khiến cách tổ chức, chia lớp thực tế vẫn chưa rõ.

Một chi tiết khác gây tranh luận là biên bản tố tụng ghi thu giữ “bản gốc” tài liệu tổng hợp dạy thêm. Tuy nhiên, tài liệu thực tế lại là bản photocopy, trong khi nhà trường hiện không còn lưu bản gốc.

Luật sư bào chữa cho rằng chưa xác định được chủ thể thực sự chịu thiệt hại, đề nghị tuyên hai bị cáo không phạm tội và đình chỉ vụ án thay vì tiếp tục điều tra.

Viện kiểm sát vẫn giữ quan điểm rằng dù việc thu tiền dạy thêm có thật, sử dụng tiền sai mục đích vẫn có thể cấu thành vi phạm. Hồ sơ thể hiện bà Bình được hưởng hơn 132 triệu đồng từ khoản chi “công tác quản lý” trích từ tiền dạy thêm.

Việc hủy án và điều tra lại sẽ làm rõ căn cứ pháp lý, số tiền thực tế và trách nhiệm của từng bị cáo trong vụ án kéo dài hơn một thập kỷ.

Vinh Vũ (tổng hợp)