Nguyễn Lê Ngọc Linh, Giám đốc HTX Bản Thổ Hóa Quỳ, Thanh Hóa , đã biến 3ha đồi bạc màu của gia đình thành mô hình vườn rừng, tạo sinh kế cho người dân và mở rộng liên kết sản xuất lên 23 hộ.
- Chi sai Nghị định 178: Bộ Nội vụ yêu cầu thu hồi tiền ngay
- Mâu thuẫn trong gia đình dẫn đến một bản án
- Từ vụ cầm cố xe, lộ nhóm cho vay lãi đến 365%/năm
Năm 2018, khi mang thai, chị Linh rời Hà Nội về quê với lựa chọn không giống nhiều người: giữ lại những quả đồi vốn chuẩn bị chặt keo để thử làm nông nghiệp sinh thái. Từ mảnh đất ấy, mô hình phát triển thành HTX vào năm 2020 và nay đã mở rộng diện tích lên 6ha.
Trước khi về quê, Linh tốt nghiệp ngành Quan hệ công chúng và có công việc ổn định tại Hà Nội. Những quả đồi trọc sau mỗi vụ khai thác keo cùng cảnh nông dân lạm dụng hóa chất khiến chị nghĩ đến một cách làm khác.
Trên 3ha đất của gia đình, chị trồng cây gỗ bản địa ở tầng cao, cây ăn trái ở tầng giữa và dược liệu ở tầng thấp, xen cỏ dại để giữ ẩm cho đất. Mô hình được xây dựng theo cấu trúc gần với rừng tự nhiên, thay vì chỉ trông vào một loại cây cho thu hoạch sau nhiều năm.
Đến năm 2020, vườn rừng trở thành HTX Bản Thổ với 7 thành viên đầu tiên. HTX chọn cách làm chậm mà chắc: cung cấp giống dược liệu, hướng dẫn kỹ thuật không hóa chất và cam kết bao tiêu sản phẩm cho những hộ cùng tham gia.
Trong khu vườn ấy, mật ong lên men kết hợp gừng, nghệ, chùm ngây trở thành sản phẩm chủ lực, được công nhận OCOP 3 sao của tỉnh Thanh Hóa và đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Gia đình anh Lê Văn Tâm cũng tìm thấy một hướng đi mới từ mô hình này. Từ chỗ chỉ trông vào cây keo, phải đợi 5-6 năm mới thu hoạch và thường phụ thuộc thương lái, gia đình anh chuyển sang trồng dược liệu dưới tán rừng và nuôi ong cùng HTX.
“Quan trọng là không phải phá rừng nữa mà vẫn sống được nhờ rừng”, anh Tâm nói.
Giữ màu xanh, giữ cả sinh kế
Có lẽ điều đáng quý nhất ở Bản Thổ không chỉ nằm ở những sản phẩm làm ra từ vườn rừng. Đó còn là cách người dân có thể tìm được thu nhập từ rừng mà không nhất thiết phải chặt rừng để kiếm sống.
Ông Đinh Đình Phú, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hóa Quỳ, đánh giá mô hình “Vườn rừng Bản Thổ” là một mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả của địa phương trong nhiều năm qua. Nhiều đoàn khách trong và ngoài nước đã đến tham quan, còn địa phương nhìn nhận mô hình “còn rất nhiều dư địa để phát triển”.
Theo ông Phú, phần lớn đất đai địa phương là đồi núi nên mô hình có thể được nhân rộng để tạo thêm việc làm cho phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số. Cách mở rộng vẫn được xác định là “không ồ ạt mà đi tới đâu chắc đến đó”.
Hiện HTX Bản Thổ có 17 xã viên, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động với thu nhập bình quân khoảng 7 triệu đồng/người/tháng và khoảng 20 lao động thời vụ. HTX đã trao 200 đàn ong miễn phí cho các hộ yếu thế trong xã, đồng thời liên kết bao tiêu mật với hơn 1.000 đàn ong khác.
Doanh thu toàn hệ thống đạt khoảng 1,4 tỷ đồng mỗi năm. Từ 3ha đất đồi ban đầu, mô hình nay đã có 6ha và liên kết sản xuất với 23 hộ dân.
Tối 21/3, Hội đồng Bầu cử Quốc gia công bố danh sách trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Ở tuổi 36, chị Linh trở thành đại biểu trẻ nhất tại Thanh Hóa, tiếp tục mang câu chuyện nông nghiệp xanh và sinh kế bền vững cho vùng dân tộc thiểu số vào chương trình hành động của mình.
Từ một quyết định từng bị gia đình phản đối, những quả đồi ở Hóa Quỳ đã có thêm một cách để nuôi người. Và câu chuyện của Bản Thổ cho thấy khi người dân được trao một cách làm phù hợp, giữ rừng cũng có thể trở thành giữ lấy sinh kế của chính mình.
Vũ Quyến (tổng họp).
