Hà Nội – Cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp Hội Chăn nuôi Việt Nam nghiên cứu, chọn tạo giống bò Mông và nhung hươu thành những sản phẩm có thương hiệu quốc gia, hướng tới phân khúc thịt và dược liệu giá trị cao.
- Những lời nhắc thân tình trong ngõ nhỏ
- Bên trong đường dây ‘vẽ bệnh’ để cưỡng đoạt tài sản tại phòng khám Phượng Đỏ
- Bộ Nội vụ yêu cầu thu hồi tiền chi sai theo Nghị định 178
PGS.TS Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết định hướng này được triển khai theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, với Học viện Nông nghiệp Việt Nam phối hợp doanh nghiệp thực hiện. Sau quá trình đánh giá với sự tham gia của chuyên gia quốc tế, bò Mông được nhận định có nền tảng di truyền và tầm vóc vượt bò Hanwoo của Hàn Quốc, ngang ngửa bò Kobe của Nhật Bản.
Chiều 14-9, tại buổi thông tin về Hội nghị Khoa học chăn nuôi Á – Úc lần thứ 21 (AAAP 2026) ở Hà Nội, ông Đăng cho biết Cục Chăn nuôi và Thú y đã đặt hàng nghiên cứu chọn tạo giống. “Bò Mông hiện nay bắt đầu thành hình, thành hài, đang bán 1,2 triệu đồng một kg thịt và bắt đầu mở chuỗi cửa hàng ở Hà Nội” – ông Đăng nói.
Từ giống bản địa đến sản phẩm có giá trị
Bò Mông, còn gọi là bò vàng vùng cao, được cộng đồng người Mông mang theo từ hơn 300 năm trước trong các cuộc di cư. Giống bò này hiện phân bố gắn với nơi người Mông sinh sống, tập trung tại Cao Bằng và khu vực Hà Giang cũ, nay thuộc Tuyên Quang.
Bò đực trưởng thành có trọng lượng trung bình 450-500kg, một số con vượt 700kg; bò cái đạt 250-280kg. Vóc dáng bò Mông cũng lớn hơn nhiều giống bò địa phương khác, tạo nền tảng để phát triển theo hướng nâng cao chất lượng.
Tuyên Quang hiện là nơi tập trung đàn bò Mông lớn nhất, với tổng đàn hơn 100.500 con và sản lượng thịt bò hơi xuất chuồng khoảng 4.800 tấn mỗi năm. Địa phương đang phối hợp chuyên gia Hàn Quốc cùng Học viện Nông nghiệp Việt Nam chuyển giao kỹ thuật thụ tinh nhân tạo, cải thiện dinh dưỡng và khắc phục tình trạng chậm sinh trong đàn.
Định hướng phát triển bò Mông theo mô hình Hanwoo đã được chuẩn bị từ trước. Cuối năm 2025, Cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) tổ chức hội thảo đánh giá điều kiện chọn giống đối với bò Mông.
Hàn Quốc từng mất khoảng 50 năm để đưa Hanwoo từ giống bò bản địa nhỏ lẻ thành sản phẩm thịt cao cấp. Theo giới chuyên gia, Việt Nam có thể rút ngắn đáng kể quá trình này nhờ công nghệ và kinh nghiệm hiện có.
Cùng với bò Mông, nhung hươu Hương Sơn (Hà Tĩnh) cũng được xem là một ứng viên để xây dựng thương hiệu. Sản phẩm này đã được cấp chỉ dẫn địa lý quốc gia; vùng nuôi có tổng đàn lên tới hàng chục nghìn con hươu và đem lại giá trị kinh tế hàng trăm tỷ đồng mỗi năm cho người dân địa phương.
AAAP 2026 là nơi ông Đăng chia sẻ định hướng trên, dự kiến diễn ra từ 28 đến 31-10 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội. Hội nghị dự kiến có khoảng 1.400 đại biểu, trong đó khoảng 600 chuyên gia quốc tế đến từ 42 quốc gia, vùng lãnh thổ.
Không chỉ câu chuyện về giống bò, nhung hươu cũng cho thấy dư địa lớn của các sản phẩm chăn nuôi trong nước. Ông Đăng đặt vấn đề khi nhung hươu Hương Sơn đã có tiếng nhưng Việt Nam vẫn nhập khẩu lượng lớn nhung hươu ngoại để làm thuốc bổ, trong khi sản phẩm trong nước chưa được phát triển thành thương hiệu riêng.
Tổ yến cũng đối mặt bài toán tương tự khi phần lớn sản phẩm vẫn xuất khẩu thô sang Trung Quốc, khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng. Những câu chuyện này cho thấy có sản phẩm tốt mới chỉ là bước đầu, còn việc xây dựng thương hiệu và nâng giá trị sản phẩm mới là chặng đường dài.
Theo Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Xuân Dương, so với năm 2008, thời điểm Việt Nam lần đầu đăng cai AAAP, ngành chăn nuôi trong nước hiện có vị thế lớn hơn nhiều trong khu vực. Đàn lợn của Việt Nam đứng thứ 6-7 thế giới, đàn thủy cầm đứng thứ hai, nhưng ngành cũng chịu sức ép từ không gian chăn nuôi thu hẹp, dịch bệnh, môi trường và sản phẩm nhập khẩu.
Bài toán phía trước vì thế không chỉ nằm ở việc có giống tốt. Hàn Quốc và Nhật Bản đã xây dựng Hanwoo, Kobe bằng cả hệ thống xếp hạng chất lượng thịt nghiêm ngặt; Việt Nam cũng bắt đầu tính tới cách đánh giá tương tự đối với bò Mông, theo ông Đăng.
Từ một giống bò gắn với đời sống vùng cao hay những con hươu ở Hương Sơn đến một thương hiệu được người tiêu dùng nhận diện còn là hành trình dài. Nhưng khi chất lượng giống, kỹ thuật chăn nuôi và cách xây dựng giá trị được đặt cùng một hướng, những sản phẩm bản địa có thêm cơ hội bước ra khỏi phạm vi quen thuộc để tạo dựng tên tuổi riêng.
Lê Toan (tổng hợp)
