Từ đêm 14-9 đến hết ngày 16-9, mưa lớn diện rộng tiếp tục trút xuống nhiều tỉnh, thành miền Bắc và Bắc Trung Bộ, có nơi vượt 450mm, khiến nguy cơ ngập lụt, lũ quét và sạt lở gia tăng.
- Quảng Trị khẩn trương ứng phó ngập lụt diện rộng và nguy cơ mất an toàn hạ tầng
- Hai thanh niên Lâm Đồng bị đề nghị truy tố vì làm hơn 29 triệu đồng tiền giả
- Ông Trump yêu cầu Ukraine ngừng đánh vào dầu Nga
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đợt mưa hình thành do dải hội tụ nhiệt đới kết hợp gió đông trên cao và hoàn lưu sau áp thấp nhiệt đới, tác động đến đồng bằng Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An cùng vùng núi phía Bắc. Mưa to đến rất to đã xuất hiện từ ngày 14-9, có trạm ghi nhận trên 150mm trong khoảng 12 giờ; riêng Hà Nội được dự báo có thể mưa 100-250mm.
Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu 13 tỉnh, thành thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ khẩn trương di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm.
Không phải lần đầu miền Bắc và Bắc Trung Bộ hứng mưa lớn dồn dập trong mùa mưa năm nay. Từ cuối tháng 7 đến tháng 8, nhiều đợt mưa xuất hiện do ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới liên tiếp trên Biển Đông, trong đó đợt từ 17 đến 21-8 có nơi ghi nhận lượng mưa vượt 450mm.
Bước sang tháng 9, cơ quan khí tượng từng nhận định tổng lượng mưa của khu vực có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng vẫn cảnh báo dải hội tụ nhiệt đới kết hợp gió trên cao có thể gây những đợt mưa diện rộng bất thường. Đợt mưa từ 14 đến 16-9 diễn ra sau khi không khí lạnh đầu mùa tràn xuống miền Bắc, gây mưa giông từ đầu tháng.
Mưa lớn ngắn ngày vẫn có thể gây rủi ro lớn
Mưa dồn dập trong thời gian ngắn khiến đất đã bão hòa nước từ những đợt trước, làm tăng nguy cơ sạt lở vùng núi và lũ trên các sông vốn đang ở mức cao. Vì vậy, các địa phương được yêu cầu chủ động hành động thay vì chỉ chờ diễn biến tiếp theo.
Đáng chú ý, nhận định đầu tháng cho rằng tổng lượng mưa tháng 9 tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có thể thấp hơn trung bình nhiều năm 20-40%. Thế nhưng chỉ sau nửa tháng, một số nơi đã đối mặt đợt mưa mạnh, với lượng mưa cục bộ vượt 450mm.
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, nhận định mưa lớn diện rộng trong tháng 9 chủ yếu tập trung ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, phù hợp với diễn biến hiện tại. Điều đó cho thấy tổng lượng mưa cả tháng ở mức thấp không đồng nghĩa nguy cơ thấp, bởi một đợt hội tụ gió ngắn ngày vẫn có thể tạo lượng mưa cực đoan trong thời gian hẹp.
Đây cũng là thách thức với công tác ứng phó. Các địa phương không thể chủ quan chỉ vì dự báo tổng lượng mưa cả tháng thấp, khi cường suất mưa trong vài ngày mới quyết định mức độ ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.
Khi mưa còn tiếp diễn, điều cần quan tâm không chỉ là thời điểm trời tạnh, mà còn là khả năng các khu vực nguy hiểm kịp chuẩn bị trước khi nước dâng.
Lê Toan (tổng hợp)
