Đến chiều 15/9, mưa lũ tại 5 tỉnh, thành từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi làm sập một căn nhà, gây hư hại gần 1.070ha lúa, hoa màu và khiến nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ ách tắc. Trong khi Quảng Trị, Huế đã rút nước, cuộc sống dần ổn định, hàng trăm hộ dân miền núi Thanh Hóa vẫn bị chia cắt và sống trong cảnh thấp thỏm trước những điểm sạt lở mới.
- Miền Bắc hứng mưa kỷ lục, 13 tỉnh khẩn cấp chống lũ quét
- Thanh tra chỉ rõ những điểm chưa phù hợp tại Bệnh viện E
- Hành trình cứu người giữa biển dữ và những giờ phút sinh tử
Đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 12 đến 15/9 bắt nguồn từ một áp thấp nhiệt đới đổ bộ Quảng Trị rồi suy yếu trên đất liền, gây ngập lụt diện rộng tại miền Trung.
Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính đến 17 giờ ngày 15/9, có 11 tuyến quốc lộ, đường tỉnh bị ngập gây ách tắc, cùng 53 điểm sạt lở tại Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị.
Riêng xã Vạn Xuân (Thanh Hóa) ghi nhận một điểm sạt taluy dương, khoảng 233m³ đất đá tràn xuống tỉnh lộ 519. Lực lượng chức năng phải huy động máy móc xử lý trong nhiều giờ để thông tuyến.
Đợt thiên tai này nối tiếp chuỗi mưa lớn đã được cảnh báo từ đầu tháng 9. Cơ quan khí tượng dự báo khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm trong tháng.
Khi áp thấp nhiệt đới hình thành giữa tháng 9 kết hợp với hoàn lưu, lượng mưa tại nhiều trạm vượt 400-500mm chỉ trong 3 ngày.
Đến 17 giờ ngày 13/9, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có 409 nhà ngập, 9 nhà hư hỏng và gần 700 hộ phải sơ tán. Hai ngày sau, ghi nhận 1 nhà sập, 13 nhà hư hỏng, 940 nhà ngập tại Quảng Trị và tổng cộng 988 hộ từng phải rời nhà tránh trú.
Nước rút nhanh sau đỉnh lũ giúp phần lớn người dân trở về nhà trong ngày 14/9. Tuy nhiên, thiệt hại nông nghiệp vẫn đáng kể với 1.068,85ha lúa và hoa màu bị hư hại, tập trung chủ yếu tại Đà Nẵng và Quảng Trị.
Thanh Hóa còn những vùng bị chia cắt
Trong khi đồng bằng Quảng Trị, Huế đã thông tuyến và ổn định trở lại, miền núi Thanh Hóa lại chịu ảnh hưởng kéo dài dù lượng mưa thấp hơn.
Tại các xã Thạch Quảng, Xuân Thái, Thanh Phong, ba khu dân cư với 470 hộ, gần 2.000 nhân khẩu vẫn bị chia cắt do đường vào ngập cục bộ. Lương thực và thông tin liên lạc vẫn được bảo đảm.
Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từng nhận định lượng mưa tích lũy qua nhiều ngày khiến đất trên sườn núi bão hòa nước, từ đó làm nguy cơ sạt lở tăng cao ngay cả khi từng trận mưa không quá lớn.
Thực tế tại một số xã miền núi Thanh Hóa, độ bão hòa đất đã vượt 85%. Tỉnh phải đưa 11 xã vào diện cảnh báo nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở trong những ngày tới.
Không chỉ nhà cửa và giao thông, chăn nuôi cũng chịu thiệt hại. Khoảng 1.250 con gia cầm tại Quảng Trị bị chết, cuốn trôi, tương đương đàn nuôi của hàng chục hộ dân.
Khi nước ở vùng đồng bằng đã rút, những khu dân cư miền núi Thanh Hóa vẫn phải chờ đường thông, đất ổn định và nguy cơ sạt lở được kiểm soát. Với người dân sống bên những tuyến đường độc đạo, trở về nhà sau lũ chỉ thực sự an toàn khi con đường dẫn về bản cũng an toàn.
Đỗ Vân (tổng hợp)
