Bảo vệ thế hệ trẻ được khẳng định mạnh mẽ khi Quốc hội ban hành và duy trì lệnh cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, giúp giảm rõ rệt ca cấp cứu liên quan nicotine và tạo nền tảng bảo vệ sức khỏe lâu dài cho thanh thiếu niên Việt Nam
- Làn sóng trở về quê hương năm nay đến sớm bất thường, dồn dập và lặng lẽ
- Hơn 1.000 người dân Thanh Hóa được khám sức khỏe miễn phí
- Vụ cháy Trần Hưng Đạo khiến 4 người tử vong trước khi nhập viện
Hiệu quả rõ rệt sau một năm thực thi lệnh cấm
Nghị quyết 173/2024/QH15 được Quốc hội thông qua tháng 11-2024, cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đây là quyết định mang tính cột mốc trong lĩnh vực y tế công cộng, được quốc tế ghi nhận và đánh giá cao.
Chỉ trong 10 tháng sau khi lệnh cấm có hiệu lực, số liệu từ Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho thấy ca cấp cứu liên quan các sản phẩm này giảm gần 70% so với cùng kỳ trước đó. Giới trẻ – nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất – chính là đối tượng hưởng lợi rõ rệt.
Cùng với đó, hoạt động quảng cáo thuốc lá điện tử qua người ảnh hưởng và người nổi tiếng gần như chấm dứt, nhờ hệ thống chế tài mạnh mẽ và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.
Việc triển khai nghiêm túc lệnh cấm được kỳ vọng tạo ra một “lá chắn” bền vững, bảo vệ nhiều thế hệ trẻ khỏi các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng do nicotine và khí độc gây ra.
Nguy cơ sức khỏe và yêu cầu không ngoại lệ trong luật pháp
Các chuyên gia y tế khẳng định thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng không hề an toàn. Nicotine ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển não bộ ở trẻ em và thanh thiếu niên, gây rối loạn học tập, lo âu, cùng nhiều hệ lụy lâu dài. Ngoài ra, các hóa chất độc hại có thể làm tăng nguy cơ ung thư, bệnh tim mạch và phổi.
Trường hợp một nam sinh 15 tuổi nhập viện tại Bệnh viện Bạch Mai sau khi hút thuốc lá điện tử – bị tổn thương não, thận, phổi, tim và ảnh hưởng tâm thần – là minh chứng rõ ràng cho mức độ nguy hiểm. Đây là bi kịch hoàn toàn có thể phòng tránh.
Các chuyên gia cảnh báo bất kỳ ngoại lệ nào – như cho phép sản xuất để xuất khẩu hoặc cho phép loại thuốc lá nung nóng chế biến từ nguyên liệu nguyên chất – đều tạo ra kẽ hở nguy hiểm. Khi đó, việc phân biệt sản phẩm hợp pháp – bất hợp pháp gần như không thể, khiến lệnh cấm mất hiệu lực trên thực tế.
Nếu Việt Nam xác định các sản phẩm này nguy hiểm và không được tiêu thụ trong nước, thì không nên sản xuất để lưu hành tại quốc gia khác. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo vệ hình ảnh và trách nhiệm quốc tế.
Tinh thần này phù hợp với phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu ngày 26-11, nhấn mạnh Việt Nam không đánh đổi sức khỏe cộng đồng và tiến bộ xã hội để theo đuổi lợi ích ngắn hạn.
Kinh nghiệm quốc tế củng cố lựa chọn cấm toàn diện
Nhiều quốc gia đã ghi nhận hệ quả tiêu cực khi áp dụng cách tiếp cận quản lý lỏng lẻo đối với thuốc lá điện tử. Tại Úc, sự xuất hiện của kẽ hở pháp lý khiến tỷ lệ thanh thiếu niên sử dụng tăng nhanh, kéo theo nguy cơ chuyển sang hút thuốc lá truyền thống – đe dọa thành quả kiểm soát thuốc lá tích lũy nhiều thập niên.
Hiện trên thế giới có 42 quốc gia cấm thuốc lá điện tử và 24 quốc gia cấm thuốc lá nung nóng. Tại ASEAN, ngoài Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia cũng cấm cả hai loại sản phẩm; Brunei cấm thuốc lá điện tử; Malaysia sẽ áp dụng lệnh cấm từ năm 2026.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chỉ lệnh cấm toàn diện, nhất quán trong toàn bộ hệ thống pháp luật và không có ngoại lệ, mới thực sự bảo vệ hiệu quả sức khỏe cộng đồng.
Giữ trọn cam kết bảo vệ tương lai thế hệ trẻ
WHO kêu gọi Việt Nam đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), nhằm đảm bảo sự thống nhất của toàn bộ hệ thống pháp luật.
Lệnh cấm toàn diện không chỉ là lựa chọn đúng đắn về mặt y tế công cộng, mà còn là trách nhiệm đối với sự phát triển bền vững, thịnh vượng và tương lai của thanh thiếu niên Việt Nam
Theo: Nhân Dân
