Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 1,5 triệu đồng sàng lọc bệnh trước và sau sinh

Bộ Y tế vừa đề xuất gói hỗ trợ sàng lọc bệnh bẩm sinh trị giá 1,5 triệu đồng nhằm nâng cao chất lượng nòi giống. Chính sách này kỳ vọng thúc đẩy mức sinh thay thế và giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình.

Cụ thể hóa mức hỗ trợ và danh mục tầm soát bệnh lý

Trong dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Dân số, Bộ Y tế kiến nghị ngân sách nhà nước chi trả 900.000 đồng cho mỗi ca xét nghiệm trước sinh và 600.000 đồng đối với trẻ sơ sinh. Tổng cộng, mỗi gia đình có thể nhận mức hỗ trợ sàng lọc bệnh bẩm sinh lên tới 1,5 triệu đồng để phát hiện sớm các dị tật di truyền. Ngoài ra, cơ quan quản lý cũng đề xuất tặng 2 triệu đồng tiền mặt cho phụ nữ sau mỗi lần sinh con, thanh toán trong vòng ba tháng.

Về mặt chuyên môn, thai phụ sẽ được thực hiện xét nghiệm 4 hội chứng phổ biến gồm Down, Edwards, Patau và tan máu bẩm sinh Thalassemia. Đối với trẻ sơ sinh, danh mục tầm soát bao gồm 5 loại bệnh lý quan trọng: suy giáp trạng, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận, khiếm thính và bất thường tim mạch. Việc triển khai gói hỗ trợ này được đánh giá là cấp thiết khi chi phí thực tế tại các bệnh viện hiện nay không hề nhỏ.

Khảo sát tại các bệnh viện công như Phụ sản Trung ương, gói xét nghiệm sinh hóa kết hợp tìm gene Thalassemia có giá từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng. Nếu chọn phương pháp NIPT hiện đại, chi phí dao động từ 1,5 đến 2,5 triệu đồng. Trong khi đó, tại các cơ sở tư nhân, mức phí này có thể lên tới 5 triệu đồng. Riêng tầm soát sơ sinh với các kỹ thuật như lấy máu gót chân, siêu âm tim và đo âm ốc tai tại tuyến trung ương cũng tiêu tốn khoảng 900.000 đồng.

Giải quyết bài toán suy giảm mức sinh và mất cân bằng giới tính

Những đề xuất mới của Bộ Y tế được đưa ra trong bối cảnh dân số Việt Nam đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Số liệu năm 2025 cho thấy tỷ lệ sinh toàn quốc chỉ đạt 1,93 con trên một phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế cần thiết là 2,1. Nếu không triển khai ngay các giải pháp đồng bộ như hỗ trợ sàng lọc bệnh bẩm sinh, Việt Nam khó có thể duy trì quy mô dân số ổn định vào năm 2030.

Song song với việc kích cầu mức sinh, cơ quan chức năng cũng siết chặt quản lý để ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Dự thảo quy định sẽ tước giấy phép hành nghề đối với các cá nhân tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai. Đây là biện pháp mạnh tay để xử lý tình trạng tỷ lệ bé trai chào đời liên tục vượt ngưỡng cân bằng tự nhiên kể từ năm 2006.

Các chuyên gia cảnh báo nếu không có sự can thiệp kịp thời, xã hội sẽ dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới vào năm 2039. Con số này dự kiến tăng lên 2,5 triệu người sau đó 20 năm, gây hệ lụy lớn về an sinh và trật tự xã hội. Vì vậy, việc kết hợp giữa hỗ trợ tài chính, truyền thông và quản lý hành chính là chiến lược toàn diện của Bộ Y tế nhằm đảm bảo cơ cấu dân số hợp lý và nâng cao chất lượng giống nòi.

Theo: VnExpress