Đàm phán Mỹ - Iran: Tổng thống Trump tuyên bố về quyết định cuối cùng

Ông Donald Trump tuyên bố Iran phải từ bỏ hạt nhân và mở eo biển Hormuz mới có thể đạt được thỏa thuận với Mỹ sau cuộc họp ngày 29/5.

Đàm phán Mỹ – Iran tập trung vào vấn đề vũ khí hạt nhân

Ngày 29/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ trì cuộc họp kéo dài khoảng 2 giờ tại Phòng Tình huống Nhà Trắng để thảo luận về tương lai quan hệ với Iran. Quan chức Nhà Trắng sau đó khẳng định Mỹ sẽ không chấp nhận bất kỳ kịch bản nào cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đây được coi là “lằn ranh đỏ” lớn nhất mà Washington đặt ra trong tiến trình thương lượng hiện nay, nhằm đảm bảo an ninh tuyệt đối cho khu vực và các đồng minh.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã liệt kê cụ thể các điều kiện mấu chốt, bao gồm việc Iran phải cam kết chấm dứt chương trình hạt nhân và chuyển giao kho uranium làm giàu cao. Đặc biệt, phía Mỹ yêu cầu phối hợp với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để xử lý số uranium bị chôn vùi sau cuộc không kích bằng máy bay B-2 hồi tháng 6 năm ngoái. Ông Trump nhấn mạnh toàn bộ số nguyên liệu này phải bị tiêu hủy hoàn toàn dưới sự giám sát chặt chẽ của các bên liên quan.

Song song với vấn đề hạt nhân, tự do hàng hải tại eo biển Hormuz cũng là yêu cầu bắt buộc từ phía Mỹ. Tổng thống Trump khẳng định tuyến đường này phải được khai thông ngay lập tức cho tàu bè qua lại hai chiều mà không phải trả phí. Để thể hiện thiện chí, ông thông báo sẽ dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng của Iran, cho phép tàu thuyền trở về nhà. Tuy nhiên, Iran cũng phải có trách nhiệm gỡ bỏ hoặc kích nổ toàn bộ số thủy lôi còn sót lại trong khu vực.

Vai trò trung gian của Pakistan và Qatar trong tiến trình

Trong khi các tuyên bố công khai đầy cứng rắn, những nỗ lực ngoại giao ngầm vẫn đang được thúc đẩy thông qua Pakistan và Qatar. Iran đã gửi một bản đề xuất 14 điểm nhằm hướng tới việc chấm dứt hoàn toàn xung đột và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế hà khắc. Các cuộc đàm phán gián tiếp này đang nỗ lực xây dựng một bản ghi nhớ chung, dự kiến có hiệu lực trong vòng 60 ngày để làm tiền đề cho những bước đi hòa bình xa hơn.

Phản ứng lại các yêu cầu của Mỹ, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf ngày 29/5 tuyên bố nước này sẽ chỉ tin vào những hành động thực tế. Ông khẳng định Tehran sẽ không vội vàng thực hiện bất kỳ cam kết nào nếu phía Mỹ không có động thái tương ứng trước. Quan điểm của Iran là sự chuẩn bị sẵn sàng cho xung đột mới chính là yếu tố quyết định vị thế của họ trên bàn đàm phán, cho thấy một thái độ không dễ bị khuất phục.

Mặc dù giới ngoại giao kỳ vọng vào một bản ghi nhớ sớm được ký kết, nhưng những khác biệt về nội dung vẫn còn rất lớn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng các cuộc đối thoại hiện nay chỉ xoay quanh việc chấm dứt xung đột, không bao gồm vấn đề hạt nhân hay eo biển Hormuz. Sự trái ngược trong mục tiêu thảo luận giữa Washington và Tehran khiến bản ghi nhớ dự kiến vẫn chưa thể hoàn thiện dù các cuộc tiếp xúc vẫn đang diễn ra liên tục.

Theo: Báo Dân trí