Tuần 18-24/1/2026 ghi nhận nhiều biến động kinh tế – tài chính. Giá vàng và bạc liên tiếp lập kỷ lục. Thị trường phản ứng mạnh với phát biểu về Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Căng thẳng Iran nóng trở lại sau lệnh trừng phạt mới. WEF tại Davos cũng xuất hiện nhiều tuyên bố chính sách đáng chú ý.
- Thiếu nữ 15 tuổi mất tích ở Lâm Đồng, công an công bố đặc điểm nhận dạng
- Thị trường vàng Việt Nam: Giá SJC lập đỉnh mới trong bối cảnh bất ổn toàn cầu
- Giá cả leo thang dịp Tết Nguyên đán 2026, TPHCM siết bình ổn thị trường
Greenland gây sức ép, thị trường “sell America” rung lắc mạnh
Ngày 17/1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế quan 10% lên hàng hóa từ 8 nước châu Âu. Thuế dự kiến áp dụng từ 1/2. Điều kiện là các nước ủng hộ đề xuất sáp nhập Greenland vào Mỹ. EU sau đó lên kế hoạch trả đũa. Trong đó có việc dừng phê chuẩn thỏa thuận thương mại song phương đạt được tháng 7 năm ngoái.
Ngày 21/1, ông Trump nói sẽ hủy kế hoạch áp thuế quan. Ông cho biết đã đạt “khung thỏa thuận tương lai” về Greenland sau cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Một ngày sau, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nói ông không hề được thông báo về “thỏa thuận khung”. Ngày 22/1, Nghị viện châu Âu (EP) cho biết có thể tiếp tục phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, sau khi ông Trump rút đe dọa.
Trước khi căng thẳng dịu lại, phiên 20/1 ghi nhận giao dịch “sell America”. Trái phiếu kho bạc Mỹ giảm giá, lợi suất tăng. Kỳ hạn 10 năm lên 4,295%. Kỳ hạn 20 và 30 năm lần lượt 4,787% và 4,92%. Dollar Index có lúc giảm gần 1% và chốt phiên giảm hơn 0,8%. Euro tăng 0,6% so với USD. S&P 500, Dow Jones và Nasdaq giảm 2,1%, 1,8% và 2,4%.
Giá vàng áp sát 5.000 USD/oz, Iran bị siết trừng phạt, bạc vượt 100 USD/oz
Ngày 23/1, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) áp lệnh trừng phạt nhằm vào mạng lưới “tàu bóng đêm”. Mạng lưới này bị cáo buộc lách trừng phạt để hỗ trợ xuất khẩu dầu của Iran. Lệnh trừng phạt áp dụng với 9 tàu chở dầu, các chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý, cùng 8 doanh nghiệp liên quan. Bộ Tài chính Mỹ cho biết các thực thể này đã vận chuyển “hàng trăm triệu USD” dầu và sản phẩm dầu mỏ của Iran ra thị trường nước ngoài. Cùng ngày, ông Trump cho biết một hạm đội Mỹ đang được điều tới Trung Đông.
Trong tuần, giá vàng duy trì đà tăng, chủ yếu nhờ nhu cầu phòng ngừa rủi ro và kỳ vọng Fed sớm hạ lãi suất. Ngày 19/1, vàng giao ngay tại Mỹ tăng lên quanh 4.680 USD/oz và chạm đỉnh khoảng 4.690 USD/oz. Ngày 20-21/1, giá lần đầu vượt 4.800 USD/oz. Riêng ngày 21/1, giá có lúc đạt khoảng 4.887,8 USD/oz. Ngày 23/1, vàng giao ngay chốt 4.985,1 USD/oz. Vàng giao sau trên sàn COMEX đóng cửa 4.983,1 USD/oz. Cùng phiên, giá bạc tăng hơn 7,3% lên 103,33 USD/oz, lần đầu vượt 100 USD/oz.
BOJ giữ lãi suất, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng yếu nhất gần 3 năm
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 23/1 giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,75%. BOJ đồng thời nâng dự báo tăng trưởng. BOJ nâng dự báo tăng trưởng GDP năm tài khóa kết thúc tháng 3/2026 lên 0,9%, từ mức 0,7% đưa ra hồi tháng 10/2025. BOJ cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP năm tài khóa 2026 lên 1%, từ mức 0,7% trước đó.
Tại Trung Quốc, số liệu từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố tuần này cho thấy GDP quý 4/2025 tăng 4,5% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức thấp nhất kể từ quý 1/2023. Dù vậy, GDP cả năm 2025 vẫn tăng 5%, đáp ứng mục tiêu chính thức là khoảng 5%. Diễn biến phản ánh nhu cầu nội địa còn yếu, áp lực giảm phát kéo dài và khủng hoảng bất động sản chưa hạ nhiệt.
WEF Davos và loạt điểm nhấn: “Hội đồng Hòa bình”, Fed, thương mại, xe điện
Bên lề WEF tại Davos ngày 22/1, ông Trump ký hiến chương lập “Hội đồng Hòa bình” (Board of Peace) cho Dải Gaza. Hội đồng có nhiệm vụ giám sát quản trị, ổn định an ninh và điều phối tái thiết. Hiến chương nêu mục tiêu mở rộng sang các điểm nóng khác trong tương lai. Lễ ký có đại diện UAE, Qatar, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia. Canada, Pháp, Đức, Italy và nhiều nước châu Âu không tham dự. Một số lo ngại việc Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng được mời. Dự thảo hiến chương nêu đề nghị quốc gia muốn có ghế thường trực phải đóng góp tối thiểu 1 tỷ USD.
Tại WEF ngày 21/1, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong kêu gọi kiên định chủ nghĩa đa phương và thương mại tự do. Ông nói cần duy trì hợp tác cùng có lợi trong bối cảnh bất định địa chính trị và bảo hộ gia tăng. Ông khẳng định Trung Quốc “nói đi đôi với làm” trong bảo vệ hệ thống thương mại đa phương. Ông cũng đề cập 4 sáng kiến toàn cầu mà Bắc Kinh đưa ra những năm gần đây.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông Trump sẽ sớm công bố người được chọn làm Chủ tịch Fed thay ông Jerome Powell, người hết nhiệm kỳ vào tháng 5/2026. Quá trình tuyển chọn được nói đã thu hẹp còn 4 ứng viên. Quyết định có thể đưa ra ngay trong tuần tới. Cùng ngày 22/1, ông Trump đâm đơn kiện JPMorgan Chase và CEO Jamie Dimon, đòi bồi thường ít nhất 5 tỷ USD. Đơn kiện nêu việc JPMorgan ngày 19/2/2021 thông báo sẽ đóng một số tài khoản sau 2 tháng đã gây thiệt hại. Phía JPMorgan bác bỏ và khẳng định vụ kiện “không có cơ sở”.
Một số diễn biến khác trong tuần cũng được chú ý. Venezuela cho biết đã nhận 300 triệu USD trong tổng số 500 triệu USD từ việc bán dầu thô sang Mỹ, để đưa vào thị trường ngoại hối và hỗ trợ đồng bolivar. Đức chuẩn bị triển khai gói hỗ trợ xe điện 3 tỷ euro, áp dụng cho mọi nhà sản xuất, gồm cả hãng xe Trung Quốc. EU và Mercosur ngày 17/1 ký thỏa thuận thương mại, khép lại 25 năm đàm phán, nhưng gây chia rẽ trong EU. Ngày 21/1, EP bỏ phiếu đề nghị Tòa Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) xem xét thỏa thuận có phù hợp các hiệp ước EU hay không, khiến quá trình phê chuẩn tại EP có thể bị đình lại đến khi tòa ra ý kiến.
Theo: Khai Mở
