Cuối tháng 3/1973, tại Quảng Trị, phóng viên Chu Chí Thành (Thông tấn xã Việt Nam) đã chụp loạt ảnh lịch sử. Trong đó, bức “Hai người lính” gây xúc động mạnh. Một người lính Cách mạng và một lính Sài Gòn khoác vai nhau giữa khói lửa. Hình ảnh ấy nhanh chóng trở thành biểu tượng hòa bình, hòa hợp dân tộc và tinh thần nhân văn.
- Từ tâm huyết nghệ nhân trà, dự án giúp phụ nữ vùng cao thoát nghèo
- Uống nước chanh dừa giúp giảm cân an toàn
- Thủ tướng yêu cầu gỡ thẻ vàng thủy sản trong năm nay
Hành trình tìm nhân vật trong bức ảnh hai người lính
Nhiều năm sau, tại triển lãm ở Hà Nội, “Hai người lính” thu hút sự chú ý lớn. Đây là tác phẩm giúp Chu Chí Thành nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Cũng từ đây, hành trình tìm nhân vật thật sự bắt đầu.
Ban đầu, một số cựu binh cho rằng mình là nhân vật trong ảnh. Tuy nhiên, việc đối chiếu không thành công do có người đã qua đời. Sau đó, ông Nguyễn Huy Tạo lên tiếng. Ông tự khẳng định mình là người lính Cách mạng trong ảnh. Về phía lính Sài Gòn, có lúc người ta tin rằng nhân vật đã hy sinh. Nhưng đến năm 2017, con trai ông Bùi Trọng Nghĩa công bố thông tin. Từ đó, ông Nghĩa được xác nhận và còn tái ngộ cùng ông Tạo năm 2018 tại Quảng Trị.
Người thứ ba khẳng định mình trong bức ảnh “Hai người lính”
“Hai người lính”. (Ảnh: Công an nhân dân)
Câu chuyện tưởng như khép lại, nhưng gần đây bất ngờ có diễn biến mới. Ông Lê Ánh, sinh năm 1951, quê tại Triệu Cơ, Quảng Trị, khẳng định mình mới là nhân vật phía Cách mạng.
Ông cho biết cuối tháng 3/1973, ông là Ủy viên UBND Cách mạng huyện Triệu Phong. Nhiệm vụ của ông là dẫn đường cho đoàn nhà báo tới Nhà Hòa hợp tại thôn Long Quang. Tại đây, trong không khí giao lưu, ông đã khoác vai người lính Sài Gòn. Khoảnh khắc này được Chu Chí Thành ghi lại. Ông Ánh khẳng định: “Nếu sai sự thật, tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm trước pháp luật”.
Quá khứ cách mạng của gia đình ông Ánh
Gia đình ông Ánh có truyền thống cách mạng. Cha ông, Lê Xuân, từng tham gia kháng chiến chống Pháp, giữ chức Huyện đội phó Triệu Phong và hy sinh năm 1968. Mẹ ông, bà Nguyễn Thị Rạng, là cơ sở cách mạng từng nuôi giấu bộ đội.
Ông Ánh sớm tham gia hoạt động từ năm 13 tuổi. Ông làm giao liên, truyền tin, hỗ trợ dân quân du kích. Đến năm 1972, ông được bố trí giữ chức Ủy viên UBND Cách mạng huyện, phụ trách thông tin và văn hóa. Với nền tảng đó, ông cho rằng mình mới là nhân vật thực sự trong ảnh.
Tranh luận chưa có hồi kết
Sự xuất hiện của ông Lê Ánh khiến câu chuyện trở nên phức tạp. Trước đó, ông Nguyễn Huy Tạo và ông Bùi Trọng Nghĩa từng được xác nhận công khai. Họ còn gặp nhau trong một sự kiện lớn. Nay, lời khẳng định của ông Ánh mở ra tranh luận mới.
Việc kiểm chứng sự thật không đơn giản. Bởi sự kiện đã diễn ra hơn nửa thế kỷ trước. Ký ức của nhân chứng có thể sai lệch theo thời gian. Vì vậy, cần thêm bằng chứng để khẳng định.
Dù ai là nhân vật thật sự, giá trị bức ảnh vẫn không thay đổi. “Hai người lính” là biểu tượng của hòa bình, của khát vọng đoàn kết dân tộc. Nó nhắc thế hệ sau về tinh thần nhân văn trong chiến tranh. Bức ảnh vẫn sống mãi trong ký ức người Việt như một thông điệp vượt thời gian.
Theo: Công an nhân dân
