Bom chùm được xem là vũ khí nguy hiểm bậc nhất do khả năng sát thương diện rộng và để lại vật nổ gây nguy hại dân thường trong nhiều thập kỷ sau đó.
Sức mạnh và nỗi ám ảnh sát thương trên diện rộng
Bom chùm hoạt động dựa trên cơ chế phát tán hàng loạt quả bom con từ một thiết bị mẹ khi phát nổ trên không trung. Mỗi viên đạn con mang thuốc nổ riêng biệt, tạo ra hiệu ứng hủy diệt hàng loạt trên một diện tích cực kỳ lớn. Khác với đạn thông thường nhắm vào một điểm, loại vũ khí này được thiết kế để phá hủy đồng thời nhiều mục tiêu.
Nhiều người thường nhầm loại này với bom bi, nhưng thực tế bom bi chỉ là một dạng đạn con có thể chứa bên trong bom chùm. Bom bi chủ yếu dùng bi thép để sát thương bộ binh trong phạm vi nhỏ, trong khi bom chùm có cấu trúc phức tạp hơn nhiều. Khả năng phá hủy của bom chùm không chỉ dừng lại ở sinh lực đối phương mà còn ảnh hưởng đến cả các công trình dân sự.
Loại vũ khí này có lịch sử sử dụng lâu đời từ những năm 1940 và đã xuất hiện trong hầu hết các điểm nóng xung đột toàn cầu. Từ Đông Nam Á đến Trung Đông, bom chùm đã để lại những vết sẹo chiến tranh sâu sắc qua nhiều thập kỷ. Những cuộc tấn công bằng đầu đạn chùm trong các cuộc xung đột gần đây vẫn tiếp tục gây ra những tranh cãi gay gắt về tính đạo đức.
Bom chùm đối mặt với làn sóng cấm vận toàn cầu
Lý do chính khiến bom chùm bị thế giới lên án là tính sát thương không phân biệt và hệ lụy kéo dài đối với dân thường. Tỷ lệ bom con không nổ khi chạm đất rất cao, biến những vùng đất canh tác thành bãi mìn nguy hiểm. Gần 20.000 trường hợp thương vong do vật nổ còn sót lại đã được ghi nhận chính thức trên toàn thế giới.
Công ước quốc tế CCM ra đời năm 2008 là bước ngoặt quan trọng nhằm xóa sổ loại vũ khí tàn khốc này khỏi kho quân dụng toàn cầu. Hiệp ước yêu cầu các quốc gia phải tiêu hủy kho dự trữ trong vòng tối đa 8 năm và làm sạch môi trường bị ô nhiễm bom mìn. Điều này đồng thời mở ra cơ hội hỗ trợ phục hồi chức năng và hòa nhập xã hội cho các nạn nhân.
Mặc dù nhận được sự ủng hộ từ 124 quốc gia, việc thực thi công ước vẫn gặp rào cản từ các cường quốc quân sự đứng ngoài hiệp ước. Những quốc gia này vẫn tiếp tục duy trì kho vũ khí hoặc chuyển giao chúng cho các vùng xung đột bất chấp sự phản đối của dư luận. Cuộc đấu tranh để tiến tới một thế giới không bom chùm vẫn còn là một hành trình gian nan phía trước
Theo: Báo Dân trí
