Hòa bình Mỹ – Iran: Lộ trình ba bước giải quyết bế tắc hạt nhân từ Tehran

Hòa bình Mỹ – Iran được kỳ vọng tiến triển khi Tehran đề xuất ngừng bắn, quản lý eo biển Hormuz và thảo luận hạt nhân trong thông điệp gửi Mỹ.

Lộ trình đàm phán ba giai đoạn qua Pakistan

Ngày 26/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết Tehran vừa gửi thông điệp tới Washington thông qua Pakistan, đề xuất lộ trình ba bước để nối lại đàm phán sau thời gian dài đối đầu căng thẳng. Theo các nguồn tin thạo tin, quy trình này yêu cầu hai nước phải đi qua từng giai đoạn cụ thể để đảm bảo tính hiệu quả. Bước đầu tiên là yêu cầu chấm dứt hoàn toàn chiến sự, ngăn chặn mọi xung đột nhắm vào lãnh thổ Iran và các đồng minh tại Lebanon.

Sau khi đạt được đồng thuận ở bước một, hai bên mới bắt đầu thảo luận về việc quản lý và vận hành eo biển Hormuz ở giai đoạn hai. Đây là điểm mấu chốt trong các tranh chấp gần đây khi cả hai bên đều muốn khẳng định tầm ảnh hưởng tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Cuối cùng, vấn đề hạt nhân – nội dung gây tranh cãi nhất – mới được Iran đưa lên bàn nghị sự ở giai đoạn thứ ba của tiến trình.

Phản ứng trước thông tin trên, Nhà Trắng cho biết họ nắm được các báo cáo nhưng từ chối bình luận chi tiết vì tính chất nhạy cảm của ngoại giao. Phát ngôn viên Olivia Wales khẳng định Mỹ nắm thế thượng phong và chỉ ký kết những thỏa thuận đảm bảo an ninh tuyệt đối cho người dân. Washington cũng tái khẳng định lập trường không thay đổi về việc ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân dưới bất kỳ hình thức nào.

Hòa bình Mỹ – Iran và sức ép từ lệnh phong tỏa

Tình hình thực tế đang trở nên cấp bách khi các vòng đàm phán trước đó tại Pakistan liên tục rơi vào bế tắc do thiếu sự tiếp xúc trực tiếp. Ngoại trưởng Iran dù có mặt tại điểm hẹn nhưng từ chối gặp đặc phái viên Mỹ, dẫn đến việc ông Trump tuyên bố ngừng cử người tới đối thoại. Phía Mỹ cho rằng nếu Tehran thực sự muốn đàm phán, họ có thể sử dụng các kênh liên lạc nhanh chóng hơn như điện thoại.

Cùng lúc đó, các lệnh trừng phạt và phong tỏa cảng biển của Mỹ đang tạo ra áp lực vật lý cực lớn lên hệ thống dầu mỏ của Iran. Tổng thống Mỹ cảnh báo rằng lượng dầu tồn đọng không thể xuất khẩu đang tạo ra áp suất khổng lồ, đe dọa làm nổ tung các đường ống dẫn dầu từ dưới lòng đất. Đây được xem là đòn gây sức ép mạnh mẽ để buộc Tehran phải chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán với những điều kiện do Washington đưa ra.

Trước đây, nỗ lực đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad đã đổ vỡ khi hai bên không thể thỏa hiệp về quyền làm giàu uranium và kiểm soát eo biển. Mỹ hiện đã phong tỏa các cảng của Iran từ giữa tháng 4, trong khi Tehran đáp trả bằng cách thắt chặt kiểm soát tại Hormuz. Dù căng thẳng, lệnh ngừng bắn vẫn được phía Mỹ duy trì tạm thời với hy vọng Tehran sẽ đưa ra những đề xuất mang tính xây dựng và thực tế hơn.

Theo: VnExpress