Thương lái Trung Quốc dùng hóa chất gây mê cá trôi nổi khi vận chuyển nhằm giữ độ tươi và giảm chi phí, gây lo ngại lớn cho người tiêu dùng địa phương.
- Ví tiền người dân mỏng dần vì giá xăng
- Đà Nẵng và Nghệ An: Triệt phá hàng loạt đường dây trộm cắp xe máy quy mô lớn
- Việt Nam – Nga ký hiệp định xây dựng nhà máy điện hạt nhân: bước ngoặt chiến lược
Hóa chất gây mê cá và những quy tắc ngầm của thương lái
Theo báo cáo từ truyền thông Trung Quốc ngày 22/3, tình trạng sử dụng hóa chất để gây mê thủy sản đang diễn ra phổ biến tại các chợ đầu mối ở Trùng Khánh, Túc Châu và Lâm Nghi. Hoạt động này nhằm mục đích giữ cho cá ở trạng thái “ngủ” trong suốt quá trình vận chuyển dài ngày để đảm bảo vẻ ngoài tươi ngon khi đến tay người mua. Sự việc bị phanh phui đã dấy lên làn sóng lo ngại lớn về vấn đề an toàn thực phẩm cũng như các tác động lâu dài đối với sức khỏe của cộng đồng.
Tại các điểm kinh doanh, thương lái chỉ cần đổ một lượng nhỏ dung dịch vào thùng chứa là hàng loạt cá đang bơi khỏe mạnh lập tức trở nên lờ đờ rồi nằm im. Phương pháp này giúp cá giữ được hình thức bắt mắt và không bị trầy xước do va đập hay vùng vẫy trong không gian chật hẹp của các xe vận tải chuyên dụng. Trạng thái hôn mê tạm thời này cho phép thủy sản chịu đựng được những hành trình di chuyển kéo dài hàng trăm cây số mà vẫn duy trì được độ tươi như vừa mới đánh bắt.
Các thương lái thừa nhận rằng việc sử dụng thuốc gây mê giúp giảm đáng kể tỉ lệ cá chết, từ đó bảo toàn nguồn vốn và tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh. Do cá không hoạt động nên nhu cầu tiêu thụ oxy giảm xuống, giúp đơn vị vận chuyển tiết kiệm được chi phí vận hành các hệ thống sục khí và thay nước liên tục. Điều này đã trở thành một quy tắc ngầm không chính thức trong chuỗi cung ứng thủy sản tại nhiều địa phương, bất chấp các rủi ro tiềm ẩn về hóa chất.
Lỗ hổng quản lý khiến dư lượng độc hại khó kiểm soát
Qua kiểm tra đột xuất, lực lượng chức năng phát hiện nhiều loại hóa chất được sử dụng như Eugenol và MS-222 đều là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc và không có giấy phép. Thậm chí, để tăng hiệu quả gây mê, một số người còn pha trộn các chất này với cồn công nghiệp do đặc tính của Eugenol là không tự hòa tan trong nước. Việc pha chế hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm cá nhân của người bán mà không hề có bất kỳ hướng dẫn cụ thể hay định mức an toàn nào.
Các chuyên gia cảnh báo rằng Eugenol cần ít nhất 48 tiếng mới có thể chuyển hóa hoàn toàn và đào thải ra khỏi cơ thể cá sau khi tiếp xúc. Nếu người tiêu dùng ăn phải cá vẫn còn dư lượng hóa chất này, hoặc tích tụ lâu ngày do liều lượng cao, nó có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến gan và thận. Tại một số chợ đầu mối lớn, cơ quan quản lý đã thu giữ hàng chục kg hóa chất và nhiều chai dung dịch lạ không nhãn mác trên các phương tiện vận chuyển.
Hiện nay, các chất gây mê như Eugenol hay MS-222 vẫn nằm trong vùng xám pháp lý khi chưa bị cấm triệt để nhưng cũng chưa có trong danh mục được phép sử dụng trong nuôi trồng. Lỗ hổng quản lý này khiến công tác kiểm soát rủi ro trên thị trường gặp rất nhiều trở ngại, tạo điều kiện cho các hành vi vi phạm tiếp diễn. Thực trạng này đòi hỏi một khung pháp lý chặt chẽ hơn để bảo vệ sức khỏe người dân trước những thủ đoạn kinh doanh thiếu minh bạch.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
