Tehran đề xuất cho phép tàu thuyền tự do đi lại qua vùng biển Oman của eo biển Hormuz, một động thái nhằm giảm bớt căng thẳng với phía Washington.
Eo biển Hormuz: Bước đi đầu tiên hướng tới bình thường hóa
Iran đang để ngỏ khả năng cho phép các tàu thuyền di chuyển qua phía vùng biển Oman của eo biển Hormuz mà không gặp phải các rủi ro bị tấn công hay cản trở. Đây là đề xuất đáng chú ý nhất kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran khiến tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng này bị phong tỏa một phần. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp khai thông bế tắc cho hàng trăm con tàu đang bị mắc kẹt.,
Tuy nhiên, phía Iran đặt điều kiện rằng đề xuất này chỉ được thực hiện nếu Washington chấp nhận các yêu cầu mà Tehran đưa ra. Các chi tiết quan trọng như việc dọn dẹp thủy lôi hay quyền đi lại của các tàu có liên quan đến Israel vẫn còn bỏ ngỏ. Các cuộc đàm phán giữa hai phía vào ngày 11/4 vừa qua đã không đạt được kết quả như mong đợi do những bất đồng sâu sắc chưa thể giải quyết.
Sự gián đoạn tại Hormuz đã tác động trực tiếp đến 20% lưu lượng dầu và khí đốt toàn cầu, gây lo ngại về an ninh năng lượng. Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn hai tuần đang diễn ra, việc Tehran đưa ra đề xuất mới cho thấy nỗ lực tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng. Dù Tổng thống Mỹ lạc quan về việc cuộc chiến sắp kết thúc, thực tế tại thực địa vẫn đòi hỏi những bước đi cụ thể và thực chất hơn từ các bên.
Tác động của lệnh phong tỏa và triển vọng hòa bình
Việc nới lỏng kiểm soát tại eo biển hẹp 34km này sẽ giúp khôi phục dòng chảy hàng hóa thiết yếu và năng lượng ra Ấn Độ Dương. Trước đó, ý định thu phí tàu bè của Iran đã bị Liên hợp quốc phản đối gay gắt vì vi phạm các nguyên tắc hàng hải quốc tế. Nếu đề xuất mới được thực hiện, đây sẽ là sự rút lui đáng kể của Tehran khỏi các tuyên bố gây hấn về chủ quyền eo biển trong thời gian gần đây.
Ở phía ngược lại, áp lực từ Mỹ vẫn không hề giảm bớt với lệnh phong tỏa các tàu chở dầu của Iran từ giữa tháng 4. Quân đội Mỹ tuyên bố kiểm soát chặt chẽ các cảng biển, ngăn chặn hiệu quả các nỗ lực xuất khẩu của Tehran. Tuy nhiên, một số dữ liệu hàng hải cho thấy vẫn có những con tàu tìm cách lách qua vòng vây, phản ánh tính chất phức tạp và quyết liệt của cuộc đối đầu trên biển.
Hậu quả kinh tế đối với Iran là cực kỳ nghiêm trọng với mức thiệt hại ước tính 435 triệu USD mỗi ngày do mất đi nguồn thu xuất khẩu. Áp lực tài chính khổng lồ này, kết hợp với các lệnh trừng phạt mới từ Mỹ, đang buộc Tehran phải tính toán kỹ lưỡng các bước đi tiếp theo. Việc chấp nhận nới lỏng phong tỏa tại Hormuz có thể là chìa khóa để Iran hạ nhiệt tình hình và tránh một cuộc sụp đổ kinh tế toàn diện.
Theo: Báo Dân trí
