Tính đến ngày 01/3, nhiều lãnh đạo Iran thiệt mạng trong các đợt không kích từ Mỹ và Israel khiến Tehran lập tức thiết lập hội đồng lâm thời để điều hành quốc gia, tránh để xảy ra khoảng trống quyền lực.
- Mỹ tấn công Iran: Hơn một nửa dân số lo ngại lạm dụng vũ lực
- Châu chấu sa mạc bủa vây Sahara và quần đảo Canary
- Iran thành lập hội đồng lâm thời sau khi lãnh tụ tối cao và hàng loạt quan chức tử nạn
Tổn thất nhân sự cấp cao trong bộ máy quyền lực Tehran
Sau các đợt oanh kích dữ dội của lực lượng Mỹ và Israel, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã tử nạn sau gần 37 năm nắm quyền. Đây được coi là biến cố chính trị lớn nhất tại quốc gia này kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Phía Israel tuyên bố mục tiêu chiến dịch là xóa sổ bộ máy chỉ huy.
Cùng với đại giáo chủ Khamenei, Tehran xác nhận 5 quan chức cấp cao khác cũng đã thiệt mạng trong các vụ tấn công. Danh sách bao gồm Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdol Rahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh và Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Mohammad Pakpour. Lực lượng Phòng vệ Israel khẳng định đã tiêu diệt hàng chục chỉ huy chỉ trong thời gian ngắn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận chiến dịch quân sự phối hợp đã khiến tổng cộng 48 quan chức cấp cao của Tehran tử nạn sau các đợt oanh kích. Trong đó, ông Ali Shamkhani, một cố vấn an ninh kỳ cựu và là nhân vật thân cận với lãnh tụ tối cao, cũng nằm trong danh sách. Các đòn tấn công này nhắm trực tiếp vào những người điều hành chiến lược.
Ngoài các lãnh đạo quân sự, phía Israel còn tuyên bố đã tiêu diệt một loạt nhân vật chủ chốt thuộc các cơ quan nghiên cứu quốc phòng và tình báo. Danh sách này bao gồm người đứng đầu Văn phòng Quân sự của lãnh tụ tối cao và lãnh đạo các tổ chức nghiên cứu SPND. Những tổn thất này được đánh giá là gây xáo trộn lớn cho hệ thống an ninh.
Cơ chế điều hành khẩn cấp và lộ trình chuyển giao quyền lực
Để tránh tình trạng hỗn loạn, giới tinh hoa Iran đã nhanh chóng thiết lập một hội đồng lâm thời để điều hành đất nước. Hội đồng này bao gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i và giáo sĩ Alireza Arafi. Cơ quan này sẽ chịu trách nhiệm quản trị quốc gia trong giai đoạn chuyển tiếp đầy khó khăn hiện nay.
Trước đó, một số nhân vật đã được lãnh tụ Khamenei nêu tên như những ứng viên tiềm năng để kế nhiệm mình trong các tình huống khẩn cấp. Danh sách bao gồm Chánh án Mohseni-Eje’i, Phó chánh văn phòng Ali Asghar Hejazi và ông Hassan Khomeini. Chủ tịch Quốc hội Iran khẳng định chính quyền đã chuẩn bị sẵn sàng cho mọi kịch bản chuyển giao.
Tuy nhiên, căng thẳng khu vực vẫn ở mức cao khi giới chức Tehran đe dọa sẽ thực hiện các đòn trả đũa khốc liệt nhắm vào Mỹ và Israel. Chủ tịch Quốc hội Qalibaf tuyên bố đối phương sẽ phải đối mặt với những đòn giáng mạnh mẽ. Phía Iran hiện đang nỗ lực ổn định nội bộ trước những áp lực quân sự và chính trị từ bên ngoài.
Trong khi đó, Tổng thống Trump nhận định trên mạng xã hội rằng đây là cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại quyền tự chủ. Ông đồng thời ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran sau khi bộ máy lãnh đạo cũ bị suy yếu. Cộng đồng quốc tế hiện đang theo dõi sát sao tiến trình chọn lựa lãnh đạo mới tại Iran.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
