Iran và Mỹ tiếp tục đáp trả sau chuỗi động thái quân sự mới

THẾ GIỚI- Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào căn cứ Al Azraq có lực lượng Mỹ hiện diện, đồng thời tấn công 10 tàu gần eo biển Hormuz, khiến căng thẳng giữa Washington và Tehran gia tăng và giá dầu thế giới tiến sát mốc 100 USD/thùng.

Theo Reuters, vụ tập kích được thực hiện trong ngày 09/9 (giờ Hà Nội), chỉ một ngày sau khi quân đội Mỹ phá hủy 5 tàu chở dầu của Iran. Jordan cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn 18 trong khoảng 20 tên lửa đạn đạo được phóng tới và không ghi nhận thương vong khi hai quả còn lại rơi xuống khu vực không có dân cư.

IRGC cho biết mục tiêu của đợt tấn công là căn cứ Al Azraq tại Jordan, đồng thời lực lượng này cũng tiến hành các hoạt động nhằm vào nhiều tàu thuyền hoạt động gần eo biển Hormuz. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh hai bên liên tiếp thực hiện các hành động quân sự đáp trả nhau trong thời gian gần đây.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong chuyến thăm Colombia, cảnh báo rằng Iran “cứ mỗi lần cố tấn công tàu chiến Mỹ sẽ mất thêm tàu dầu”. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran mô tả các biện pháp của Washington là “chiến tranh kinh tế và bao vây hàng hải”.

Căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ cuối tháng 02/2026 sau các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu tại Iran do Mỹ và Israel tiến hành. Để đáp trả, Tehran áp đặt việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải giữ vai trò trung chuyển khoảng một phần tư lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.

Dù hai bên từng đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 17/6, thỏa thuận này chỉ duy trì trong thời gian ngắn trước khi các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tái diễn. Kể từ đó, các đợt tập kích trả đũa liên tiếp xuất hiện, nhắm vào tàu chở dầu, căn cứ quân sự và cả tàu chiến.

Diễn biến mới nhất được cho là xuất phát từ việc IRGC hai lần phóng tên lửa đạn đạo về phía một tàu chiến Mỹ trong hai ngày liên tiếp. Sau đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thực hiện chiến dịch phá hủy 5 tàu chở dầu của Iran vào ngày 8/9, kéo theo phản ứng quân sự mới từ Tehran.

Giới quan sát cho rằng cả Washington và Tehran đều chưa mong muốn một cuộc chiến toàn diện, song các hành động thực địa đang liên tục làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp. Bà Hamidreza Azizi, chuyên gia phân tích cấp cao về Iran thuộc International Crisis Group, nhận định với CNN rằng “không bên nào muốn quay lại chiến tranh toàn diện”, nhưng áp lực hiện nay đang ngày càng khó duy trì đối với cả hai phía.

Một trong những tác động dễ nhận thấy là thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục phản ứng mạnh trước các diễn biến quân sự tại Hormuz. Trong phiên giao dịch sáng 9/9, giá dầu thô tăng lên 99,49 USD/thùng, tiến sát ngưỡng 100 USD – mốc được nhiều chuyên gia xem là có thể gây áp lực lên chi phí nhiên liệu, vận tải và hàng hóa tại nhiều quốc gia.

Đáng chú ý, khoảng thời gian giữa các đòn đáp trả của hai bên hiện đã được rút ngắn đáng kể so với trước đây. Từ vụ Mỹ đánh chìm tàu dầu Iran đến loạt tên lửa được Tehran phóng đi chỉ diễn ra trong chưa đầy 24 giờ, cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng.

Minh Tâm (tổng hợp)