Một bệnh nhân từng được ghép thận lợn biến đổi gen, sau đó tiếp tục ghép thành công thận người, đã tạo tiền lệ mới cho y học cấy ghép. Trường hợp này giúp làm rõ vai trò ghép liên loài như giải pháp bắc cầu trước tình trạng thiếu hụt tạng hiến toàn cầu.
- Trốn truy nã hơn ba tháng, đối tượng bị bắt khi nhập cảnh trái phép từ Campuchia
- Thịt giả TPHCM: “Phù phép” thịt lợn thành đặc sản, bán dịp Tết
- Trật tự đô thị Hà Nội: Camera AI và bài toán mưu sinh
Ca ghép lịch sử mở ra tiền lệ chưa từng có
Ông Tim Andrews, 67 tuổi, mắc tiểu đường và suy thận giai đoạn cuối trong nhiều năm. Tháng 1/2025, ông trở thành một trong những người đầu tiên được ghép thận lợn chỉnh sửa gen. Ca ghép được thực hiện tại hệ thống y tế Mass General Brigham, Mỹ. Quả thận lợn hoạt động liên tục trong 271 ngày, thời gian dài nhất từng ghi nhận. Điều này đánh dấu bước tiến quan trọng của ghép tạng liên loài trên người sống.
Đầu năm 2026, ông Andrews tiếp tục lập kỷ lục y học mới. Ông là người đầu tiên từng mang thận lợn, sau đó được ghép thành công thận người. Theo các bác sĩ, ca ghép chứng minh ghép liên loài không cản trở ghép tạng người sau này. Đây là bằng chứng quan trọng giúp mở rộng chiến lược điều trị suy thận giai đoạn cuối.
Ghép thận lợn như một “liệu pháp bắc cầu”
Giới chuyên môn đánh giá trường hợp của ông Andrews là minh chứng rõ nét cho liệu pháp “bridge therapy”. Theo đó, tạng động vật giúp bệnh nhân duy trì sự sống khi chờ thận người phù hợp. Tại Mỹ, hơn 100.000 người đang chờ ghép tạng, phần lớn cần ghép thận. Tuy nhiên, chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân đủ điều kiện vào danh sách chờ.
Trong khi đó, chạy thận nhân tạo chỉ thay thế một phần chức năng thận. Bệnh nhân phải gắn với máy lọc máu nhiều giờ mỗi tuần. Tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân chạy thận chỉ khoảng 40%. Theo bác sĩ điều trị, ghép thận lợn giúp duy trì thể trạng tốt hơn rõ rệt. Nhờ đó, bệnh nhân có thêm thời gian và cơ hội chờ ghép thận người thành công.
Giá trị khoa học từ quá trình thải ghép
Sau chín tháng, quả thận lợn bắt đầu xuất hiện dấu hiệu thải ghép. Ông Andrews phải đối mặt với nhiễm trùng và điều chỉnh phác đồ ức chế miễn dịch liên tục. Dù vậy, các tổn thương vi thể của thận không thể đảo ngược. Các bác sĩ buộc phải cắt bỏ quả thận lợn vào tháng 10/2025.
Theo các nhà khoa học, quá trình thải ghép diễn ra âm thầm và kéo dài. Những mẫu sinh thiết thu được mang giá trị nghiên cứu rất lớn. Dữ liệu giúp giới chuyên môn hiểu rõ hơn cơ chế miễn dịch phức tạp. Từ đó, phác đồ điều trị cho các ca ghép sau được điều chỉnh chính xác hơn. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho các thử nghiệm lâm sàng sắp tới.
Tương lai ghép tạng liên loài và kỳ vọng mở rộng
Dù thận lợn không tồn tại lâu dài, các bác sĩ vẫn đánh giá ca ghép là thành công. Quả thận giúp ông Andrews tránh chạy thận gần chín tháng. Nhờ đó, thể trạng của ông được duy trì ổn định hơn. So với chạy thận, ghép liên loài mang lại chất lượng sống vượt trội.
Các chuyên gia dự đoán trong 5 năm tới, ghép thận lợn biến đổi gen có thể được áp dụng rộng rãi hơn. Khi kỹ thuật hoàn thiện, tạng ghép sẽ tồn tại lâu hơn. Ghép liên loài có thể trở thành lựa chọn điều trị ổn định. Trong tương lai, bệnh nhân suy thận có thể luân phiên ghép thận người và thận động vật suốt cuộc đời.
Thông điệp nhân văn từ một ca ghép đặc biệt
Với ông Andrews, ca ghép thử nghiệm đã cứu sống ông đúng nghĩa. Ông cho biết nếu không nhận thận lợn, ông khó sống thêm một năm. Hiện tại, ông đã có thể lên kế hoạch cho tương lai. Sự thay đổi này mang lại niềm tin lớn cho bản thân và gia đình.
Sau ca ghép thận người, ông Andrews kêu gọi cộng đồng đăng ký hiến tạng. Ông gửi lời tri ân sâu sắc tới gia đình người hiến không công bố danh tính. Theo ông, nghĩa cử hiến tạng đã cứu sống hàng triệu con người. Câu chuyện của ông không chỉ là thành tựu y học. Đó còn là lời nhắc mạnh mẽ về giá trị nhân văn của khoa học hiện đại.
Theo: Đại biểu Nhân Dân
