Đái tháo đường thai kỳ là rối loạn chuyển hóa thường gặp khi mang thai, ảnh hưởng sức khỏe mẹ và thai nhi. Khoảng 10% thai phụ mắc bệnh, đa số không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện qua khám thai định kỳ.
- Hà Nội xét xử vụ chỉ đạo hành hung chủ quán cà phê tại khu đô thị Times City
- Bầu trời đầy xương: Viễn cảnh nhân loại bị bỏ lại trong kỷ nguyên máy móc
- Nga đồng ý ngừng bắn một phần ở Ukraine, Tổng thống Trump tuyên bố
Đái tháo đường thai kỳ thường âm thầm, khó nhận biết
Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương, Bệnh viện Từ Dũ, đái tháo đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết xuất hiện trong thai kỳ. Bệnh ước tính xảy ra ở khoảng 10% phụ nữ mang thai. Phần lớn trường hợp không có biểu hiện đặc hiệu, dễ bị bỏ sót.
Bệnh được chia thành hai nhóm. Nhóm A1 kiểm soát đường huyết bằng ăn uống và vận động. Nhóm A2 cần dùng thuốc, chủ yếu là insulin. Một số dấu hiệu gợi ý có thể gặp gồm khát nước nhiều, tiểu nhiều và ăn nhiều hơn bình thường.
Thay đổi hormone thai kỳ làm tăng nguy cơ tăng đường huyết
Ở người bình thường, insulin giúp điều hòa đường huyết sau ăn. Khi mang thai, bánh nhau sản xuất nhiều hormone làm tăng đường huyết. Điều này khiến cơ thể cần lượng insulin cao hơn bình thường.
Nếu tuyến tụy không đáp ứng đủ hoặc cơ thể đề kháng insulin, đường huyết sẽ tăng. Đây là cơ chế chính dẫn đến đái tháo đường thai kỳ. Tình trạng này thường xuất hiện rõ hơn từ tam cá nguyệt thứ hai.
Nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh
Nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở phụ nữ thừa cân hoặc béo phì trước mang thai. Những người từng mắc đái tháo đường thai kỳ ở lần mang thai trước cũng có nguy cơ cao hơn.
Ngoài ra, nguy cơ tăng ở phụ nữ có tiền sử sinh con trên 4.000g, sảy thai liên tiếp, thai lưu hoặc thai dị tật. Hội chứng buồng trứng đa nang, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tiền sử gia đình mắc đái tháo đường cũng là yếu tố nguy cơ.
Chuẩn bị sức khỏe tốt giúp giảm đáng kể nguy cơ
Theo bác sĩ Hương, kiểm soát cân nặng trước mang thai rất quan trọng. Việc điều trị ổn định bệnh nền giúp giảm nguy cơ rối loạn đường huyết khi mang thai.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh và vận động hợp lý cũng đóng vai trò then chốt. Những biện pháp này giúp hạn chế đề kháng insulin trong thai kỳ.
Xét nghiệm OGTT là tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh
Đái tháo đường thai kỳ được chẩn đoán bằng nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống. Thai phụ được lấy máu lúc đói, sau 1 giờ và 2 giờ uống 75g glucose.
Ngưỡng bình thường gồm đường huyết đói dưới 92 mg/dL. Sau 1 giờ dưới 180 mg/dL, sau 2 giờ dưới 153 mg/dL. Chỉ cần một chỉ số vượt ngưỡng đã đủ chẩn đoán bệnh.
Cần sàng lọc đúng thời điểm để tránh biến chứng
Thai phụ có yếu tố nguy cơ cần được xét nghiệm sớm ngay lần khám thai đầu tiên. Những trường hợp còn lại thường sàng lọc ở giai đoạn thai 24–28 tuần.
Nếu kiểm soát tốt đường huyết, thai nhi vẫn có thể phát triển bình thường. Ngược lại, bệnh không kiểm soát làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, đa ối và thai to.
Ảnh hưởng lâu dài với cả mẹ và con
Thai phụ mắc bệnh dễ gặp tiền sản giật và phải mổ lấy thai. Sau sinh, trẻ có thể bị hạ đường huyết, vàng da hoặc suy hô hấp.
Về lâu dài, cả mẹ và con đều tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Vì vậy, phát hiện sớm và kiểm soát tốt bệnh là yếu tố then chốt.
Theo: Tạp chí Trí Thức
