Nghệ An – Người dân xã Vân Du đang thay đổi cách trồng mía khi liên kết doanh nghiệp đưa sản phẩm sang Hàn Quốc, mở thêm đầu ra và kỳ vọng nâng giá trị cây trồng.
- Thanh Hóa bỏ trống 111 cơ sở nhà, đất sau sắp xếp bộ máy
- Bất chấp cảnh báo mưa lũ, người đàn ông Nghệ An thiệt mạng khi bắt cá
- Thuyền lật giữa dòng, một người dạt vào bờ, ba người mất tích
Từ năm 2025, hàng chục hộ ở xóm Đô Diễn dành một phần diện tích mía cho chuỗi xuất khẩu, thay vì chỉ bán cho nhà máy đường như trước. Ông Phan Văn Hoa, người có hơn 20 năm trồng mía, cho biết 8 sào của gia đình cho thu khoảng 240 triệu đồng mỗi năm, lợi nhuận sau chi phí cao gấp 15 lần trồng lúa.
Theo ông Hoa, tham gia chuỗi xuất khẩu giúp gia đình có thêm lựa chọn đầu ra và kỳ vọng nâng giá trị cây mía trong những vụ tiếp theo. Bà Nguyễn Thị Hải, một hộ trồng mía khác ở xóm Đô Diễn, cũng đăng ký tham gia liên kết và coi đây là dịp thay đổi cách sản xuất lâu nay.
Nghệ An có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với cây mía và người dân đã có nhiều năm canh tác loại cây này. Xã Vân Du hiện có 82ha mía, riêng xóm Đô Diễn có hơn 10ha đã liên kết doanh nghiệp để phục vụ xuất khẩu.
Để đáp ứng yêu cầu, mía phải đạt độ đường từ 15 độ, lóng dài từ 12cm, mắt thưa, thân to, thẳng, vỏ sáng và không sâu bệnh. Người dân phải tuân thủ quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, chọn đúng thời điểm bóc lá và chuyển sang canh tác hữu cơ, chỉ sử dụng phân gà đã hoai mục, không dùng phân hóa học.
Việc đưa mía vào chuỗi xuất khẩu diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Hàn Quốc đang thúc đẩy hợp tác nông sản, trong đó có trao đổi một số loại trái cây giữa hai nước. Trước đó, mía Việt Nam đã được xuất khẩu sang một số thị trường quốc tế; riêng dữ liệu từ nền tảng thương mại Tridge cho thấy Anh là một trong các thị trường nhập khẩu mía tươi của Việt Nam.
Từ ruộng mía đến cách làm mới
Để đáp ứng tiêu chuẩn, người trồng phải bỏ thêm công sức và chi phí. Trong mùa mưa bão, các hộ đóng cọc, chăng dây để hạn chế cây đổ gãy; việc dùng phân gà hoai mục thay phân hóa học cũng đòi hỏi quy trình chăm sóc khác trước.
Theo ông Hoàng Đức Nga, Chi hội trưởng Chi hội nông dân xóm Đô Diễn, giá trị lớn của mô hình không nằm ở việc giá bán lập tức cao vượt trội mà ở cơ hội thay đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn, bền vững và có đầu ra ổn định hơn. Ngành mía đường một số địa phương như Gia Lai, Phú Yên từng ghi nhận giai đoạn giá mía tăng cao trong niên vụ 2023-2024. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy thị trường mía đường trong nước đang chịu áp lực từ đường nhập lậu, khiến giá giảm ở nhiều vùng.
Ông Mã Xuân Uyên, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Du, đánh giá đây là mô hình bước đầu có giá trị và tiềm năng, vừa nâng hiệu quả sản xuất vừa tạo thêm việc làm ở các khâu thu hoạch, vận chuyển, sơ chế. Địa phương đang xúc tiến thành lập tổ hợp tác, tiến tới hợp tác xã trồng mía và xây dựng mã số vùng trồng để truy xuất nguồn gốc, phục vụ xuất khẩu lâu dài.
Từ một cây trồng quen thuộc, mía ở Vân Du đang kéo người dân vào một cách làm khác, đòi hỏi tuân thủ tiêu chuẩn từ ruộng đến đầu ra. Nếu duy trì được quy trình và tổ chức sản xuất chặt chẽ, hướng đi này có thể giúp nông dân chủ động hơn trước thị trường và tạo thêm giá trị cho nông sản địa phương.
Lê Toan (tổng hợp)
