Một phái đoàn Mỹ đã đến Kiev để thảo luận kế hoạch hòa bình mới gồm 28 điểm. Kế hoạch này bao gồm yêu cầu Ukraina nhượng bộ lãnh thổ, giảm quân số và điều chỉnh một số chính sách nội bộ, gây phản ứng mạnh từ Kiev và châu Âu.
- Cháy rừng Inje: Thủ tướng Hàn Quốc chỉ đạo sơ tán khẩn cấp
- Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu Nga, Moscow tuyên bố sẵn sàng hòa đàm trực tiếp
- Phát hiện đứt gãy ‘tự liền’ chỉ sau vài giờ làm tăng nguy cơ động đất khó lường
Nhiều nội dung trong kế hoạch được đánh giá tiệm cận yêu sách của Nga, khiến đề xuất vấp phải sự phản đối ngay từ thời điểm công bố.
Kế hoạch 28 điểm: Nhượng Donbass cho Nga, giữ nguyên chiến tuyến và giảm quân số
Theo các tài liệu được công bố, kế hoạch của Nhà Trắng đề nghị Ukraina từ bỏ toàn bộ vùng Donbass, đưa hai tỉnh Luhansk và Donetsk vào diện kiểm soát của Nga. Hiện Ukraina vẫn kiểm soát khoảng 15% khu vực này.
Tài liệu nêu Donbass sẽ trở thành vùng đệm phi quân sự. Các chiến tuyến tại Kherson và Zaporijjia được giữ nguyên. Điều này đồng nghĩa Kiev phải chuyển giao một số khu vực chưa bị Nga kiểm soát bằng quân sự.
Kế hoạch cũng đề cập việc Mỹ giảm viện trợ vũ khí cho Ukraina, bắt đầu bằng ngừng cung cấp vũ khí tầm xa có khả năng tấn công lãnh thổ Nga. Ukraina được yêu cầu cắt giảm một nửa quân số. Lực lượng đang duy trì khoảng 900.000 binh sĩ tại ngũ.
Một nội dung khác là cấm triển khai lực lượng nước ngoài trên lãnh thổ Ukraina. Quy định này loại bỏ phương án thành lập lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế do Pháp và Anh thúc đẩy trong thời gian qua.
Ukraina phản đối: “những đề xuất mang tính đầu hàng, không thể chấp nhận”
Từ Kiev, nhà chức trách Ukraina bác bỏ nhiều nội dung trong kế hoạch. Chính quyền cho rằng đề xuất này không khác gì yêu cầu đầu hàng. Điểm gây tranh luận nhất là yêu cầu từ bỏ toàn bộ Donbass – khu vực Nga chưa giành toàn quyền kiểm soát.
Ukraina cho biết nhượng bộ lớn nhất có thể xem xét là đàm phán lệnh ngừng bắn dựa trên đường chiến tuyến hiện nay. Các yêu cầu cắt giảm mạnh quân số, giảm viện trợ quân sự khiến Kiev khó duy trì khả năng phòng thủ.
Tài liệu cũng yêu cầu tiếng Nga trở thành ngôn ngữ chính thức – điều chưa từng có kể từ năm 1996. Kiev cho rằng đây là sự can thiệp vào chủ quyền hiến pháp.
Nhiều quan chức Ukraina đánh giá các điều kiện này đồng nhất với những yêu sách mà Nga đưa ra từ năm 2014.
Châu Âu khẳng định Ukraina phải quyết định tương lai của chính mình
Liên minh châu Âu phản ứng nhanh trước kế hoạch. EU khẳng định tương lai của Ukraina phải do người dân Ukraina tự quyết định. Bất kỳ kế hoạch hòa bình nào cũng phải bảo đảm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và nền dân chủ của Ukraina.
Cao ủy Đối ngoại EU Kaja Kallas cho rằng Ukraina và châu Âu cần có tiếng nói trong mọi kế hoạch vãn hồi hòa bình. Bà cảnh báo việc để Ukraina nhượng lãnh thổ có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho an ninh khu vực.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot nhấn mạnh “một kế hoạch hòa bình không thể là sự đầu hàng”. Pháp tin rằng người dân Ukraina sẽ bác bỏ mọi phương án gây tổn hại đến chủ quyền quốc gia.
Pháp đồng thời kêu gọi EU cùng bảo vệ một nền hòa bình lâu dài và công bằng, tránh để Moskva áp đặt các yêu sách.
Theo: Khai Mở
