Mỹ và Iran dự kiến công bố thỏa thuận hòa bình tạm thời gồm 9 điều khoản với các cam kết ngừng bắn và đảm bảo an ninh hàng hải tại vùng Vịnh.
- Quan hệ Mỹ – Iran: Đàm phán bên lằn ranh xung đột
- Mỹ khẳng định không leo thang quân sự, để ngỏ tương lai mới cho quan hệ Mỹ – Cuba
- Nga triển khai vũ khí hạt nhân sang Belarus tập trận
Lộ trình thực thi lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ các trừng phạt kinh tế
Ngày 22/5/2026, các nguồn tin quốc tế tiết lộ bản dự thảo cuối cùng của một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran đã được hoàn thiện. Văn bản này do Pakistan làm trung gian, hướng tới việc chấm dứt các xung đột vũ trang đang diễn ra giữa hai nước. Theo dự thảo, một lệnh ngừng bắn toàn diện trên bộ, trên biển và trên không sẽ được thực hiện ngay lập tức. Các bên cũng cam kết không tấn công vào hạ tầng dân sự và kinh tế của nhau để bảo vệ đời sống người dân.
Để duy trì ổn định, thỏa thuận quy định các bên phải chấm dứt mọi hoạt động quân sự và cả các chiến dịch truyền thông gây hấn. Một điểm cốt lõi khác là cam kết tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào nội bộ của đối phương. Dự thảo cũng nhấn mạnh việc đảm bảo tự do hàng hải tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman, những tuyến đường huyết mạch của kinh tế thế giới. Một cơ chế giám sát chung sẽ được lập ra để theo dõi việc thực hiện và giải quyết các bất đồng.
Mỹ sẽ thực hiện lộ trình dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt kinh tế như một sự trao đổi cho các cam kết của Iran. Tuy nhiên, các vấn đề lớn như chương trình hạt nhân, việc làm giàu uranium hay tên lửa đạn đạo hiện chưa được đề cập rõ ràng trong văn bản này. Đây được xem là một thỏa thuận tạm thời nhằm tạo khoảng nghỉ cho các hoạt động quân sự. Những vấn đề tồn đọng còn lại dự kiến sẽ được đưa vào bàn đàm phán sau 7 ngày kể từ khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực.
Phản ứng của giới lãnh đạo hai nước về dự thảo thỏa thuận mới
Tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận các cuộc đàm phán đang ở những bước cuối cùng. Ông khẳng định mục tiêu của Mỹ là có được những câu trả lời thỏa đáng nhất để tiết kiệm thời gian, năng lượng và quan trọng là mạng sống con người. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết ông sẵn sàng đợi thêm một vài ngày để phía Iran có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhất cho văn bản này. Đây là một tín hiệu cho thấy sự kiên nhẫn của Washington trong việc tìm kiếm một giải pháp ngoại giao.
Ở phía ngược lại, Bộ Ngoại giao Iran xác nhận đã tiếp nhận các quan điểm từ phía Mỹ và đang tiến hành xem xét. Tehran vẫn kiên trì với các yêu cầu về việc giải phóng tài sản bị đóng băng và chấm dứt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của mình. Người phát ngôn Esmaeil Baqaei cho biết quá trình nghiên cứu dự thảo đang được thực hiện một cách thận trọng. Điều này cho thấy Iran đang cân nhắc kỹ các lợi ích kinh tế so với những cam kết quân sự mà họ phải thực hiện theo dự thảo.
Dù các cuộc đàm phán đang có tiến triển tích cực, phía Iran vẫn duy trì thái độ cứng rắn về an ninh quốc gia. Trưởng phái đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo về sự đáp trả mạnh mẽ nếu có bất kỳ hành động tái diễn xung đột nào từ phía Mỹ. Sự hiện diện của các phái đoàn Pakistan và Qatar tại Tehran trong ngày hôm nay 22/05 cho thấy những nỗ lực cuối cùng để chốt lại văn bản lịch sử này. Nếu được cả hai bên thông qua, thỏa thuận sẽ có hiệu lực ngay lập tức khi được công bố chính thức.
Theo: Báo Dân trí
