Các doanh nghiệp cho rằng việc tạm dừng Nghị định 46 đến ngày 15/4 chỉ là giải pháp tình thế, cần sửa luật để tháo gỡ khó khăn triệt để.
- Nguy cơ bệnh tật từ thói quen “nghiện” trà sữa của dân văn phòng
- Mua bán hóa đơn khống: Triệt phá đường dây nghìn tỷ tại Việt Nam
- Bắt chủ công ty sản xuất cà phê giả từ bột đậu nành trộn hóa chất, mỗi ngày tung ra thị trường gần 1 tấn
Thủ tục chồng chéo từ nghị định 46
Sau khi Nghị định 46 đi vào cuộc sống được hơn 10 ngày, nhiều doanh nghiệp đã phản ứng gay gắt trước những quy định kiểm tra nhà nước quá mức. Theo Hiệp hội Thực phẩm minh bạch, ngày 6/2 bàn về cơ chế mới đang buộc cả bao bì và phụ gia phải thực hiện tiền kiểm, điều hiếm thấy trước đây. Việc này khiến khối lượng hồ sơ cần xử lý tăng vọt, gây áp lực lớn lên cả cơ quan chức năng lẫn phía doanh nghiệp.
Đáng chú ý, nhiều lô hàng dù đã có chứng nhận quốc tế vẫn bị yêu cầu lấy mẫu kiểm nghiệm lại tại các phòng lab trong nước. Tuy nhiên, hiện tại nhiều phòng kiểm nghiệm chưa có hướng dẫn thực hiện cụ thể, dẫn đến sự lúng túng trong quá trình trả kết quả. Sự thiếu thống nhất này không chỉ gây lãng phí thời gian mà còn làm tăng chi phí tuân thủ cho các đơn vị kinh doanh thực phẩm.
Tại các địa phương, tình trạng mỗi nơi hiểu quy định một kiểu về nhãn mác và quảng cáo đang khiến doanh nghiệp gặp nhiều trở ngại. Có những trường hợp hồ sơ đang còn hiệu lực vẫn bị yêu cầu làm lại theo quy định mới, gây gián đoạn kế hoạch sản xuất. Những rào cản hành chính này được đánh giá là chưa thực sự giúp nâng cao chất lượng thực phẩm mà chủ yếu làm khó doanh nghiệp.
Nguy cơ thiệt hại khi áp dụng nghị định 46
Ông Huỳnh Quang Tuấn, đại diện EuroCham, cho biết việc kiểm tra 3 cấp đang khiến thời gian thông quan hàng hóa kéo dài bất thường. Đối với các mặt hàng có đặc tính nhanh hỏng như rau củ, chỉ cần chậm trễ vài ngày là lô hàng có thể phải tiêu hủy hoàn toàn. Điều này tạo ra rủi ro rất lớn về tài chính và ảnh hưởng đến uy tín của các nhà cung cấp thực phẩm trên thị trường.
Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09 để tạm dừng thực hiện đến 15/4, nhưng đây chỉ là giải pháp giúp thông quan hàng Tết. Các chuyên gia lo ngại rằng sau mốc thời gian này, nếu không có sự điều chỉnh, tình trạng tắc nghẽn tại các cảng sẽ tái diễn. Việc chi phí lưu kho, lưu bãi tăng cao cuối cùng sẽ đẩy giá thành sản phẩm lên, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Theo ông Đậu Anh Tuấn (VCCI), Nghị quyết 09 là sự hỗ trợ kịp thời để doanh nghiệp không bị đứt gãy nguồn cung trong cao điểm cuối năm. Tuy nhiên, những bất cập cốt lõi về quy trình tiền kiểm dàn trải vẫn chưa được xử lý rốt ráo trong văn bản mới. Các hiệp hội ngành hàng mong muốn có một cơ chế kiểm tra linh hoạt hơn, tập trung vào những nhóm hàng có rủi ro cao thay vì kiểm soát mọi thứ.
Đề xuất chuyển sang cơ chế hậu kiểm
Để tháo gỡ khó khăn, nhiều ý kiến đề nghị cần quay lại áp dụng cơ chế quản lý của Nghị định 15 trước đây trong khi chờ sửa luật. Quản lý thực phẩm nên theo thông lệ quốc tế là dựa trên đánh giá rủi ro và quản lý hệ thống thay vì chỉ kiểm tra mẫu sản phẩm. Điều này giúp tập trung nguồn lực nhà nước vào những điểm nóng thực sự về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Việc chấp nhận kết quả kiểm nghiệm từ các phòng thí nghiệm nước ngoài là một giải pháp cấp thiết để giảm tải cho hệ thống nội địa. Các doanh nghiệp cũng kiến nghị cần có thời gian chuyển tiếp ít nhất đến giữa năm 2026 để thị trường thích ứng với các tiêu chuẩn mới. Song song đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để minh bạch hóa quá trình kiểm tra và truy xuất nguồn gốc.
Mục tiêu cuối cùng là làm sao vừa đảm bảo an toàn cho người dân, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bền vững. Việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm cần được thực hiện dựa trên sự tham vấn kỹ lưỡng từ phía các đối tác chịu tác động. Chỉ khi các quy định pháp luật thực sự khoa học và khả thi, chúng mới mang lại hiệu quả thực tế cho nền kinh tế và cộng đồng.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
