Tín hiệu giảm phát ngày càng rõ rệt trong nền kinh tế Trung Quốc đang gây lo ngại cho giới quan sát quốc tế. Cùng với đó, đầu tư trì trệ và xuất khẩu sụt giảm khiến triển vọng phục hồi của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trở nên khó đoán định.
- Ông Trump ký sắc lệnh bảo vệ Qatar: bước đi gây tranh cãi trong chính trường Mỹ
- Nga tung “đòn không gian”: 6 vệ tinh quân sự Anh bị vô hiệu hóa
- Nga phóng 50 tên lửa và gần 500 drone vào Ukraine, 5 người thiệt mạng
Giảm phát đe dọa ổn định tài chính và niềm tin tiêu dùng
Thị trường nội địa Trung Quốc đang chứng kiến làn sóng giảm giá hàng hóa kéo dài. Sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp khiến biên lợi nhuận bị bào mòn, trong khi tỷ lệ nợ của khu vực tư nhân và chính quyền địa phương vẫn ở mức cao.
Giới phân tích nhận định, tình trạng giảm phát nếu kéo dài có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền: giá giảm khiến doanh nghiệp giảm đầu tư, lợi nhuận giảm, dẫn đến cắt giảm nhân sự và lương, từ đó tiếp tục làm suy yếu sức mua. Mối quan hệ vòng xoáy này khiến nền kinh tế rơi vào trạng thái “ngủ đông” kéo dài.
Chính phủ Trung Quốc gần đây đã yêu cầu các ngân hàng quốc doanh cung cấp thêm 500 tỷ nhân dân tệ tín dụng nhằm kích cầu đầu tư và chi tiêu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các biện pháp bơm vốn này chỉ có thể mang tính tạm thời, không đủ để khắc phục nguyên nhân gốc rễ là niềm tin người tiêu dùng suy giảm và năng suất sản xuất trì trệ.
Đầu tư tài sản cố định giảm tốc, nợ công địa phương tăng
Theo số liệu chính thức, đầu tư tài sản cố định tại Trung Quốc đã giảm liên tiếp ba tháng gần đây. Từ chỗ là trụ cột chủ lực của tăng trưởng, lĩnh vực này nay trở thành gánh nặng khi hàng loạt dự án bất động sản, hạ tầng phải tạm dừng hoặc chậm tiến độ do thiếu vốn.
Khủng hoảng trong ngành bất động sản – khởi nguồn từ năm 2020 – vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn vướng nợ khổng lồ, còn chính quyền địa phương lại phụ thuộc vào doanh thu đất đai để cân đối ngân sách. Hệ quả là nợ công tăng nhanh, trong khi dòng vốn đầu tư mới trở nên dè dặt.
Các nhà kinh tế nhận định, mô hình phát triển dựa vào chi tiêu công quy mô lớn từng giúp Trung Quốc đạt tăng trưởng ấn tượng trong nhiều thập niên, nhưng hiện đang bộc lộ giới hạn. Khi hiệu quả đầu tư suy giảm, các gói kích cầu càng khó tạo ra chuyển biến bền vững.
Xuất khẩu gặp khó, thị trường toàn cầu thu hẹp
Ngoài đầu tư và tiêu dùng, xuất khẩu – vốn từng là động lực chính của kinh tế Trung Quốc – cũng đang chịu nhiều áp lực. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chững lại, nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu giảm đáng kể.
Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại và xu hướng bảo hộ gia tăng khiến hàng hóa Trung Quốc bị hạn chế tiếp cận thị trường quốc tế. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc Trung Quốc tiếp tục xuất khẩu sản phẩm dư thừa có thể gây phản ứng dây chuyền, khiến các đối tác thương mại tăng cường hàng rào thuế quan.
Khi xuất khẩu sụt giảm, nguồn thu ngoại tệ và việc làm trong lĩnh vực sản xuất – xuất khẩu bị ảnh hưởng. Điều này lại càng làm suy yếu niềm tin kinh tế trong nước, vốn đã bị lung lay bởi giảm phát và đầu tư kém hiệu quả.
Kinh tế Trung Quốc đang phải đối diện với ba sức ép cùng lúc: giảm phát, đầu tư yếu và xuất khẩu suy giảm. Nếu các chính sách hiện tại không tạo ra động lực mới cho tiêu dùng và đổi mới sản xuất, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có nguy cơ rơi vào chu kỳ tăng trưởng thấp kéo dài.
Theo: Khai Mở
