Nhân viên văn phòng kiệt sức vì tình trạng “cháy não” do lạm dụng AI

Tình trạng lạm dụng AI gây cháy não đang trở thành gánh nặng mới tại công sở. Thay vì giải phóng sức lao động, việc liên tục giám sát máy móc và xử lý khối lượng việc tăng vọt khiến nhiều nhân viên rơi vào trạng thái kiệt quệ.

Nghịch lý năng suất và giới hạn của bộ não người

Nghiên cứu năm 2026 của Boston Consulting Group (BCG) chỉ ra rằng nhiều nhân viên đang cảm thấy quá tải khi phải liên tục giám sát và kiểm soát các công cụ trí tuệ nhân tạo. Điều này khiến mức độ mệt mỏi về tinh thần gia tăng nhanh chóng. Theo bà Julie Bedard, Giám đốc điều hành tại BCG, người lao động dường như đang chạm tới giới hạn năng lực nhận thức khi mọi thứ diễn ra quá nhanh. Họ không còn đủ khả năng để xử lý toàn bộ thông tin cũng như đưa ra các quyết định cần thiết một cách chuẩn xác.

Một nghịch lý khác được Đại học California, Berkeley chỉ ra là khi hiệu suất tăng nhờ AI, nhân viên lại bị giao thêm nhiều đầu việc hơn, làm tăng nguy cơ quá tải. Thay vì nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng, nhiều người dùng thời gian đó để viết thêm câu lệnh (prompt) với hy vọng hoàn thành việc nhanh hơn. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có thời gian nghỉ ngơi cần thiết, người lao động sẽ trở nên kém hiệu quả hơn về lâu dài.

Thuật ngữ “AI brain fry” (cháy não vì AI) đã xuất hiện để mô tả trạng thái kiệt quệ tinh thần này trong môi trường công nghệ cao. Dữ liệu nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng quá nhiều công cụ không đồng nghĩa với năng suất cao hơn. Những người sử dụng tối đa ba công cụ AI thường báo cáo hiệu quả được cải thiện, nhưng năng suất lại sụt giảm đáng kể ở những người lạm dụng từ bốn công cụ trở lên.

Ảo tưởng tiết kiệm thời gian và sự biến mất của tư duy sâu

Báo cáo từ phần mềm phân tích nhân sự ActivTrak tiết lộ rằng AI không giúp tiết kiệm thời gian như kỳ vọng. Phân tích trên hơn 10.000 người dùng cho thấy thời gian dành cho các nhiệm vụ thực tế đã tăng từ 27% đến 346% sau khi áp dụng công nghệ này. Cụ thể, thời gian xử lý email tăng 104%, nhắn tin tăng 145% và quản lý công việc tăng 94%. AI không làm giảm khối lượng công việc mà buộc nhân viên phải đa nhiệm nhiều hơn, đồng thời dành ít thời gian cho các nhiệm vụ phức tạp đòi hỏi sự tập trung sâu.

Thực trạng này dẫn đến việc nhân viên phải hy sinh thời gian suy nghĩ kỹ lưỡng để đáp ứng khối lượng việc kéo dài. Thời lượng trung bình của một phiên làm việc tập trung đã giảm 9% trong ba năm qua. Đến năm 2025, tỷ lệ thời gian người lao động thực sự “vào guồng” chỉ còn 60%.

Điều này trái ngược với những dự báo lạc quan từ các lãnh đạo công nghệ. Trong khi CEO Google DeepMind, Demis Hassabis, mơ về “kỷ nguyên vàng” giúp con người trở thành “siêu nhân”, hay Elon Musk tin rằng công việc sẽ sớm trở thành sở thích tự nguyện, thì thực tế hiện tại lại cho thấy một bức tranh u ám về sự kiệt sức của lực lượng lao động.

Theo: Báo Dân trí