Dự thảo cho phép phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) dưới dạng nhà ở riêng lẻ tại những địa bàn phù hợp được xem là một bước mở nhằm gia tăng nguồn cung, đặc biệt cho vùng ven đô và khu công nghiệp.
- Thị trường bất động sản đối diện thử thách mới khi lãi suất tăng
- Tài xế xe 7 chỗ tử vong sau khi tông vào xe tải dừng trên cao tốc Bắc – Nam
- Dự báo thời tiết ngày 9/11/2025: Bắc Bộ trở lạnh, Nam Bộ nắng kèm mưa dông cục bộ
Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo hiệu quả thực tế tùy thuộc vào quy hoạch, tiêu chuẩn xây dựng và cơ chế hậu kiểm chặt chẽ để tránh trục lợi và phát triển manh mún.
Mở rộng nguồn cung, tăng lựa chọn cho người thu nhập thấp
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết cho phép UBND cấp tỉnh quyết định loại hình NƠXH — chung cư hoặc nhà ở riêng lẻ — căn cứ vào điều kiện, quy hoạch chi tiết được phê duyệt. Trong khi các phường thuộc thành phố trực thuộc trung ương vẫn ưu tiên nhà chung cư, nhiều địa phương ngoài đô thị có thể chọn nhà thấp tầng phù hợp với tập quán và quỹ đất.
Trong bối cảnh mục tiêu phát triển 1 triệu căn NƠXH chậm tiến độ, cơ chế mở này được giới chuyên môn nhận định là giải pháp thực dụng để nhanh chóng gia tăng quỹ nhà tại vùng ven, khu công nghiệp và nông thôn. Doanh nghiệp xây dựng có thể giảm chi phí đầu tư khi triển khai nhà thấp tầng vì không cần các hạng mục tốn kém như kết cấu cao tầng, thang máy hay hệ thống PCCC phức tạp, từ đó hạ rào vốn và khuyến khích đầu tư tại các tỉnh có quỹ đất dồi dào.
Các doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng nhà ở riêng lẻ giúp phù hợp với thói quen sinh hoạt của nhiều nhóm dân cư, tăng khả năng tiếp cận nhà ở cho công nhân và hộ thu nhập thấp nếu đi kèm cơ chế tín dụng ưu đãi, thuê mua linh hoạt và hỗ trợ quỹ đất từ địa phương.
Rủi ro quản lý và yêu cầu hậu kiểm chặt chẽ
Bên cạnh lợi ích, đề xuất cho phép NƠXH thấp tầng cũng đặt ra nguy cơ phát triển tràn lan và khâu quản lý sau cấp phép yếu. Vì tính “dễ làm, vốn ít”, mô hình này có thể bị lợi dụng chuyển đổi mục đích, phân lô bán nền hoặc xây dựng kém chất lượng nếu không có tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng.
Về mặt pháp lý, hiện quy định về loại hình NƠXH và tiêu chuẩn xây dựng đã được nêu tại Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP, trong đó hạn chế đầu tư nhà riêng lẻ tại một số khu vực. Việc trao quyền cho UBND cấp tỉnh phù hợp với Nghị định 145/2025/NĐ-CP về thẩm quyền quy hoạch, nhưng để đảm bảo hiệu quả, dự thảo cần bổ sung cơ chế hậu kiểm, minh bạch hồ sơ và chế tài xử lý vi phạm.
Thực tế áp dụng sẽ khác nhau giữa vùng: các tỉnh có quỹ đất lớn như Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai có lợi thế tận dụng mô hình thấp tầng; ngược lại, ở vùng ven Hà Nội, TP.HCM nơi quỹ đất khan hiếm, hiệu quả về chi phí và quỹ đất có thể hạn chế.
Cho phép phát triển NƠXH dạng nhà ở riêng lẻ có thể là “lối thoát” khả thi để bù nguồn cung cho địa phương và người thu nhập thấp, nếu được triển khai gắn liền với tiêu chuẩn kỹ thuật, chính sách hỗ trợ tài chính và hệ thống hậu kiểm chặt chẽ. Thành công của chính sách không chỉ đo bằng số căn xây dựng mà còn ở khả năng bảo đảm chất lượng sống cho người thu nhập thấp, ổn định thị trường và hài hòa quy hoạch vùng.
Theo: Khai Mở
