Quay trở lại Mặt Trăng: Hành trình nửa thế kỷ tái lập hiện diện ngoài trái đất

Quay trở lại Mặt Trăng là bước đệm quan trọng để NASA thiết lập căn cứ lâu dài tại cực nam thay vì chỉ để lại dấu chân như các nhiệm vụ Apollo trước.

Những yếu tố khiến Mỹ dừng chân sau thời Apollo

Kể từ sau chuyến bay của Apollo 17 vào tháng 12/1972, nhân loại đã trải qua một khoảng thời gian dài chưa từng đặt chân lại vùng lân cận của vệ tinh tự nhiên này. Lý do chính được xác định là sự thay đổi trong bối cảnh chính trị toàn cầu khi cuộc chạy đua không gian thời Chiến tranh Lạnh kết thúc. Khi Mỹ đã chứng minh được vị thế cường quốc công nghệ trước Liên Xô cũ, nhu cầu duy trì các chuyến bay tốn kém không còn được xem là ưu tiên hàng đầu của các đời tổng thống sau này.

Bên cạnh đó, vấn đề ngân sách đóng vai trò quyết định trong việc tạm dừng các sứ mệnh thám hiểm xa xôi. Trong thời kỳ đỉnh cao, nguồn tài trợ cho NASA chiếm tỷ trọng rất lớn trong ngân sách liên bang, nhưng con số này đã giảm sâu sau khi mục tiêu đặt dấu chân đầu tiên hoàn thành. Sự chuyển dịch sang chương trình tàu con thoi dưới thời Tổng thống Nixon nhằm tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm hơn cũng là một nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc dừng chương trình Apollo.

Nhiều người thời bấy giờ tin rằng việc hoàn thành yêu cầu của Tổng thống Kennedy đã là đủ và không cần thiết phải quay lại nếu không có mục tiêu mới rõ ràng. Sự thiếu hụt động lực cạnh tranh cùng với các khó khăn về tài chính đã tạo ra một lỗ hổng kéo dài hơn 50 năm trong lịch sử thám hiểm không gian. Các chuyên gia thừa nhận rằng việc thiếu đi một tầm nhìn dài hạn đã khiến con người mất quá nhiều thời gian để có thể tiếp nối những thành công trước đó.

Hình ảnh tàu vũ trụ Orion trên hành trình đưa con người bay quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis 2. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF).

Thách thức và mục tiêu khi Quay trở lại Mặt Trăng hiện nay

Hiện nay, NASA đang triển khai chương trình Artemis với một tư duy hoàn toàn mới, hướng tới sự bền vững thay vì chỉ là những chuyến thăm ngắn ngủi. Cuộc đua mới với Trung Quốc đang trở thành động lực mạnh mẽ để Mỹ đẩy nhanh các kế hoạch đưa phi hành gia trở lại cực nam của hành tinh này. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định cuộc đối đầu hiện nay ít mang tính đe dọa sinh tồn hơn so với thời kỳ đối đầu hạt nhân trong thế kỷ trước.

Sứ mệnh Artemis 2 với tàu vũ trụ Orion hiện đang thực hiện các bước kiểm tra quan trọng để chuẩn bị đưa con người bay quanh quỹ đạo trong tương lai gần. Mục tiêu lần này không chỉ dừng lại ở việc thu thập mẫu đất đá mà là xây dựng nền tảng cho việc thám hiểm Sao Hỏa. Việc thiết lập một trạm dừng chân cố định sẽ giúp nhân loại tích lũy kinh nghiệm và công nghệ cần thiết để thực hiện những chuyến đi xa hơn vào không gian sâu.

Mặc dù có những điều chỉnh về thời điểm đổ bộ sau các sự cố kỹ thuật, quyết tâm của Mỹ trong việc duy trì hiện diện lâu dài vẫn không thay đổi. Giám đốc điều hành các sứ mệnh của NASA nhấn mạnh rằng lần này mục tiêu là “ở lại” và xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu bền vững. Với sự tham gia của các đối tác quốc tế và tư nhân, lộ trình chinh phục những biên giới mới của nhân loại đang dần được hiện thực hóa một cách bài bản và chuyên nghiệp hơn.

THeo: CafeF