Sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp tinh gọn, hiệu quả theo hướng hiện đại

Sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW đang được các địa phương triển khai nhằm tinh gọn mạng lưới, nâng chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao trong giai đoạn mới

Sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW

Nghị quyết 71-NQ/TW xác định giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao, là cấu phần của hệ thống giáo dục mở và học tập suốt đời. Tuy nhiên, cả nước có hơn 1.163 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phần lớn quy mô nhỏ và chất lượng chưa đồng đều. Một số chương trình đào tạo còn xa nhu cầu thị trường.

Tháng 9/2025, Bộ Nội vụ ban hành Công văn 8150/BNV-TCBC, hướng dẫn sắp xếp mạng lưới theo hướng tinh gọn và hiện đại. Nguyên tắc đặt ra là mỗi tỉnh không quá ba trường nghề công lập (trừ trường tự chủ), đồng thời hợp nhất trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên thành trường trung học nghề.

Nhiều địa phương đã triển khai. TP Hồ Chí Minh dự kiến còn 19 trường nghề công lập, cùng hai trường mới theo hướng “nâng cấp – hợp nhất”. Các trường trung cấp công lập sẽ sáp nhập hoặc giải thể. Thành phố cũng đề xuất chuyển 41 trung tâm nghề – thường xuyên thành 37 trường trung học nghề. Tỉnh Ninh Bình đã sáp nhập ba trường y tế tuyến tỉnh và xem xét tích hợp một số trường trung cấp vào Trường đại học Hoa Lư để phù hợp yêu cầu đào tạo.

Tinh gọn để đổi mới chất lượng và hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp

Việc sắp xếp chỉ hiệu quả khi gắn với mục tiêu nâng chất lượng. Nghị quyết 71-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030: 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia, 20% đạt trình độ hiện đại tương đương các nước phát triển ở châu Á. Đồng thời, tỷ lệ người học sau phổ thông đạt 50%. Sắp xếp không chỉ để giảm số lượng, mà phải tạo nền tảng cho phân luồng.

Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2045 (Quyết định 2239/QĐ-TTg) xác định đây là nhiệm vụ trọng yếu trong khai thác lợi thế dân số vàng và phổ cập nghề cho thanh niên.

Nghị quyết 71-NQ/TW cũng nêu định hướng cải cách mô hình: bổ sung cấp trung học nghề tương đương trung học phổ thông; cho phép học sinh học song bằng văn hóa – nghề; đẩy mạnh liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và thị trường. Việc phân cấp quản lý về địa phương giúp tăng trách nhiệm trong bảo đảm chất lượng nhân lực theo nhu cầu thực tế.

Tăng cường chuyển đổi số và liên kết doanh nghiệp trong đào tạo nghề

Về nội dung đào tạo, Nghị quyết yêu cầu đổi mới chương trình, ứng dụng công nghệ số và tăng đào tạo kỹ năng nghề tại doanh nghiệp, nhất là ở lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ cao. Chính sách tài chính ưu tiên cho ngành kỹ thuật, hỗ trợ người học dân tộc thiểu số và khuyến khích doanh nghiệp lập cơ sở đào tạo, tạo quỹ đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lao động.

Chuyển đổi số giữ vai trò tiên quyết. Các cơ sở nghề cần phát triển nền tảng đào tạo số, tích hợp AI, chuẩn hóa năng lực số của giáo viên và người học để đáp ứng yêu cầu số hóa của nền kinh tế.

Chỉ khi giáo dục nghề nghiệp trở thành lựa chọn hấp dẫn, gắn chặt thị trường và vận hành như hệ sinh thái mở, chiến lược phân luồng quốc gia mới thành công. Sắp xếp trường nghề vì thế không chỉ là điều chỉnh số lượng, mà là phép thử về tầm nhìn cải cách của từng địa phương

Theo: Nhân Dân