UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Chỉ thị 13/CT-UBND, siết quản lý môi trường và yêu cầu chấm dứt tình trạng doanh nghiệp gây ô nhiễm rồi nộp phạt để tiếp tục hoạt động. Động thái này diễn ra khi nước đen từ bãi than lộ thiên ở cảng Nghi Sơn vẫn tràn ra biển dù khu vực từng bị xử phạt.
- Thủ tướng yêu cầu quản chặt giá thuốc, thiết bị y tế từ gốc
- Một suất học phí mở thêm cánh cửa cho nữ sinh nghị lực
- Va chạm dữ dội cuốn cả gia đình xuống gầm xe tải
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng ký chỉ thị trong bối cảnh nhiều địa phương liên tục phản ánh nước thải, bụi, mùi hôi từ trang trại chăn nuôi, bến bãi và cơ sở sản xuất, trong đó có Khu kinh tế Nghi Sơn.
Theo chỉ thị, người đứng đầu sở, ngành, xã, phường phải trực tiếp chịu trách nhiệm nếu để ô nhiễm kéo dài trên địa bàn. Cách xử lý được đặt theo nguyên tắc “thông tin cùng biết, xử lý đúng cấp, một đầu mối chủ trì, trách nhiệm theo đến cùng”. Văn bản cũng nêu rõ: “không chấp nhận việc nộp phạt nhưng tiếp tục gây ô nhiễm”.
Thực tế cho thấy công tác bảo vệ môi trường tại Thanh Hóa đã có chuyển biến nhưng vẫn còn những điểm nghẽn. Khiếu kiện đông người, hạ tầng thu gom rác chưa đáp ứng và một số nguồn thải nguy cơ cao chưa được giám sát thường xuyên vẫn xuất hiện.
Từ đầu tháng 6/2026, người dân xã Cẩm Long, huyện Cẩm Thủy nhiều lần phản ánh trang trại nuôi heo xả thải, gây mùi hôi. Tại khu vực cảng Nam Nghi Sơn, cư dân cũng liên tục phản ánh bụi than và nước thải chuyển màu đen chảy ra biển sau mưa lớn.
Khi xử phạt chưa đủ sức ngăn vi phạm tái diễn
Cuối tháng 6/2026, đoàn kiểm tra liên ngành xử phạt Công ty CP Đầu tư Khoáng sản Đại Dương 70 triệu đồng và Công ty TNHH Quang Trung 50 triệu đồng do thực hiện không đầy đủ giấy phép môi trường tại khu bãi than cảng Nghi Sơn.
Thế nhưng đến đầu tháng 9/2026, nước đen từ các bãi than lộ thiên vẫn tràn ra biển sau mưa, trong khi một số hạng mục khắc phục còn dang dở.
Ông Lê Minh Đức, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thuộc Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa, thừa nhận hoạt động bốc dỡ, tập kết than tại đây “không tránh khỏi có những vấn đề về bụi, thu gom chất thải, tiếng ồn”. Ông cho biết mỗi năm đơn vị chỉ kiểm tra độc lập việc chấp hành môi trường của doanh nghiệp một lần, nên việc phát hiện sớm vi phạm còn hạn chế.
Khoảng trống giám sát này cũng là một trọng tâm của Chỉ thị 13. Thanh Hóa yêu cầu tăng cường kiểm tra đột xuất vào ban đêm, ngày nghỉ, trước và sau mưa lớn – những thời điểm việc phát hiện nguồn thải gặp nhiều khó khăn.
Nhiều năm qua, một số vụ việc kéo dài không chỉ vì mức xử phạt mà còn do trách nhiệm giữa các cấp, ngành chưa được theo đến cùng. Chỉ thị mới đặt người đứng đầu vào vị trí phải chịu trách nhiệm trực tiếp, thay vì để thông tin và hồ sơ đi qua nhiều đầu mối.
Môi trường là câu chuyện bắt đầu từ những dòng nước, luồng khói và mùi hôi mà người dân phải sống cùng mỗi ngày. Khi doanh nghiệp đã bị xử phạt nhưng ô nhiễm vẫn quay lại, điều cần thay đổi không chỉ là số tiền phạt, mà là cách giám sát và trách nhiệm sau đó.
Nếu chi phí nộp phạt vẫn thấp hơn chi phí xử lý chất thải đúng quy định, nguy cơ “phạt cho tồn tại” sẽ khó chấm dứt. Chỉ thị 13 đặt ra yêu cầu rõ hơn: xử lý vi phạm phải đi cùng kiểm tra, khắc phục và trách nhiệm đến cùng.
Đỗ Vân (tổng hợp)
