Ngoại trưởng Iran cho rằng thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ đang ở giai đoạn then chốt, dù hai bên vẫn còn những khác biệt lớn về chi tiết kỹ thuật.
- Iran cảnh báo Mỹ sẽ sa lầy nếu tấn công đảo dầu mỏ
- Iran chưa phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào đối với Mỹ
- Mỹ gia tăng sức ép kinh tế lên ngành dầu khí Cuba
Thỏa thuận Mỹ – Iran và những nội dung quan trọng
Ngày 12/6, ngoại giao quốc tế dồn sự chú ý vào mối quan hệ Mỹ – Iran khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố thỏa thuận giữa hai quốc gia chưa bao giờ gần hơn thế. Trên mạng xã hội X, ông Araghchi khẳng định “Bản ghi nhớ Islamabad” là cơ sở quan trọng để các bên tiến tới chấm dứt xung đột. Ông cũng nhấn mạnh cách tiếp cận có trách nhiệm của Iran khi hứa sẽ công bố đầy đủ chi tiết với công chúng trong thời gian thích hợp, đồng thời khuyến cáo giới báo chí tránh các suy đoán gây nhiễu.
Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump đã đăng lại ảnh chụp màn hình tuyên bố này trên Truth Social, một hành động cho thấy sự quan tâm đặc biệt từ Nhà Trắng. Dù trước đó chỉ một giờ, ông Trump đã gay gắt phản đối việc Iran để lộ các thông tin mà ông cho là không chính xác so với dự thảo văn bản. Nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu phía Tehran phải nghiêm túc hơn trong việc bảo mật các nội dung đã thống nhất để đảm bảo tiến trình đàm phán diễn ra suôn sẻ.
Theo nguồn tin từ Reuters, dự thảo này bao gồm việc Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu mỏ và giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran. Đổi lại, Tehran cam kết chấm dứt các hoạt động thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, và đảm bảo lưu thông tại eo biển Hormuz. Đây được coi là những bước đi mang tính đột phá nhằm hạ nhiệt căng thẳng vùng Vịnh vốn đã leo thang kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/02 năm nay.
Lộ trình đàm phán trong bối cảnh xung đột kéo dài
Mặc dù có những tín hiệu tích cực, vấn đề hạt nhân vẫn đang là rào cản lớn nhất giữa hai bên trong các cuộc thảo luận ngày 12/6. Quan chức Nhà Trắng cho biết Iran đã đồng ý chấm dứt chương trình hạt nhân và chỉ nhận được tài sản phong tỏa khi thực hiện xong cam kết. Điều này phù hợp với yêu cầu từ phía Israel về việc ông Trump phải buộc Iran từ bỏ vật liệu hạt nhân làm giàu, một cam kết mà ông đã đưa ra với đồng minh thân cận nhất tại Trung Đông.
Tuy nhiên, hãng thông tấn IRNA của Iran lại đưa ra thông tin trái ngược khi khẳng định quyền làm giàu uranium không nằm trong danh mục thảo luận của thỏa thuận sơ bộ. Theo IRNA, sau khi ký kết bước đầu, hai nước sẽ bước vào giai đoạn 60 ngày đàm phán bổ sung để chốt các điều khoản cuối cùng về chương trình hạt nhân. Tehran vẫn muốn duy trì quyền sở hữu vật liệu hạt nhân đã làm giàu, coi đây là quyền lợi không thể thỏa hiệp trong các thỏa thuận quốc tế.
Lịch sử cuộc xung đột cho thấy tính chất phức tạp khi sau lệnh ngừng bắn tháng 4, giao tranh vẫn thỉnh thoảng bùng phát ở một số khu vực. Các vòng đàm phán từ Geneva ngày 17/02 đến Islamabad cho thấy một quá trình kiên trì của cả hai phía nhằm tìm kiếm lối thoát. Với những diễn biến mới nhất vào ngày 12/6, cộng đồng quốc tế hy vọng một giải pháp bền vững sẽ sớm được xác lập, dù con đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách về niềm tin và cam kết thực thi.
Đỗ Vân (tổng hợp)
