Việc mua, thuê mua nhà ở xã hội (NƠXH) sẽ bị xử lý nghiêm nếu phát hiện không đúng đối tượng hoặc không đáp ứng điều kiện về thu nhập, nhà ở theo quy định. Trường hợp giao dịch mua – bán đã hoàn tất, căn hộ sẽ bị thu hồi theo pháp luật hiện hành.
- Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu mô hình Sàn giao dịch vàng quốc gia
- Tốc độ làm nhà mới của bộ đội ở vùng lũ nhanh tới mức khiến người dân ngạc nhiên
- Viện Nobel Na Uy bất ngờ hoãn họp báo với María Corina Machado
Nội dung này được nêu rõ trong Chỉ thị số 34 của Thủ tướng Chính phủ, ban hành nhằm chấn chỉnh, tăng cường minh bạch và phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt, mua bán, cho thuê NƠXH trên phạm vi cả nước. Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh nhiều địa phương xuất hiện bất cập, nguy cơ trục lợi chính sách, ảnh hưởng đến niềm tin xã hội và mục tiêu an sinh.
Nhiều tồn tại trong xét duyệt, giá bán và hậu kiểm
Theo đánh giá của Thủ tướng, quá trình triển khai NƠXH tại một số dự án ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM cho thấy còn nhiều hạn chế.
Tại khâu tiếp nhận hồ sơ, nhiều nơi xảy ra tình trạng tập trung đông người, thiếu điều tiết hợp lý. Điều này gây bức xúc và tạo điều kiện phát sinh các dịch vụ tiêu cực.
Một số hiện tượng phổ biến gồm môi giới trái phép, “cò mồi”, hứa hẹn “trúng suất”, quảng cáo “suất ngoại giao”, “làm hồ sơ đảm bảo trúng”. Có trường hợp lợi dụng chính sách, nộp hồ sơ tại nhiều dự án hoặc nhờ người thân đứng tên.
Bên cạnh đó, việc công khai thông tin dự án, danh sách xét duyệt và người mua tại một số nơi còn chậm, thiếu đồng bộ. Điều này gây khó khăn cho công tác giám sát xã hội.
Đáng chú ý, một số dự án NƠXH công bố giá bán cao hơn mặt bằng chung từ 30–40%, khiến người dân băn khoăn về tính chính xác và minh bạch trong việc xác định giá. Công tác hậu kiểm sau ký hợp đồng, theo dõi chuyển nhượng chưa thực sự hiệu quả, tiềm ẩn nguy cơ đầu cơ và trục lợi chính sách.
Thủ tướng cảnh báo, nếu không kịp thời chấn chỉnh, các tồn tại này sẽ làm suy giảm niềm tin của người dân, ảnh hưởng đến công bằng xã hội và tạo ra thị trường ngầm trong tiếp cận NƠXH.

Địa phương chịu trách nhiệm toàn diện, bắt buộc công khai minh bạch
Để khắc phục, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về kết quả thực hiện chính sách phát triển, bán, cho thuê, cho thuê mua NƠXH trên địa bàn.
Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan phải thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục theo đúng quy định pháp luật. Các dự án NƠXH phải được công khai ngay sau khi khởi công.
Thông tin công bố gồm tên dự án, chủ đầu tư, địa điểm xây dựng, quy mô, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính, tiến độ và thời gian nhận hồ sơ. Việc công khai thực hiện trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án và đăng tải ít nhất một lần trên báo là cơ quan ngôn luận của địa phương.
Danh sách căn hộ, thời gian nhận hồ sơ, thời điểm bán phải được cập nhật đầy đủ. Địa phương có trách nhiệm kiểm tra, xác minh đúng đối tượng, hạn chế tình trạng một người nộp hồ sơ tại nhiều dự án.
Sau khi ký hợp đồng, danh sách người mua, thuê mua phải tiếp tục được công khai để phục vụ công tác hậu kiểm và tránh trùng lặp đối tượng.

Siết thanh tra, xử lý nghiêm môi giới và trục lợi
Thủ tướng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra quá trình tiếp nhận hồ sơ. Trường hợp quá tải, chủ đầu tư phải có biện pháp điều tiết, tránh chen lấn và tụ tập đông người.
Công tác thanh tra, kiểm tra giá bán NƠXH phải bảo đảm tính đúng, tính đủ theo quy định. Doanh nghiệp lợi dụng chính sách để trục lợi sẽ bị xử lý nghiêm.
Các địa phương cần phối hợp với cơ quan công an xử lý hành vi môi giới trái phép, trục lợi trong làm hồ sơ, mua bán NƠXH. Hoạt động hậu kiểm phải được tăng cường; tổ chức, cá nhân kê khai không trung thực sẽ bị thu hồi nhà, xử lý theo pháp luật và công khai danh sách vi phạm.
Chủ đầu tư và người dân đều phải chịu trách nhiệm
Đối với chủ đầu tư, Thủ tướng yêu cầu tuân thủ nghiêm quy trình mua bán NƠXH. Thông tin dự án phải được công khai trên website doanh nghiệp và gửi về cơ quan quản lý địa phương.
Trường hợp số hồ sơ đăng ký vượt quá số căn hộ, việc bốc thăm phải tổ chức công khai, có Sở Xây dựng giám sát. Chủ đầu tư không được thu tiền đặt cọc trái quy định, không ủy quyền cho sàn giao dịch hoặc cá nhân thu tiền.
Đối với người dân, hồ sơ đăng ký phải được kê khai trung thực và người nộp hồ sơ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nếu phát hiện không đúng đối tượng hoặc không đủ điều kiện thu nhập, căn hộ sẽ bị thu hồi, kèm xử phạt hành chính và công khai thông tin vi phạm.
Người dân được khuyến cáo chỉ nộp hồ sơ tại một dự án, không nhờ người khác đứng tên và sử dụng, chuyển nhượng NƠXH đúng quy định pháp luật.
Theo: Khai Mở
