Washington – Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran phải chấp nhận một thỏa thuận, đồng thời khẳng định eo biển Hormuz sẽ sớm mở cửa trở lại dưới sự kiểm soát của hải quân Mỹ.
- Bãi rác Sầm Sơn đóng cửa sau hơn 30 năm chôn vùi 350.000 tấn rác
- Ô tô bị đá vỡ kính trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, cơ quan chức năng vào cuộc
- Iran hủy tấn công Ukraine sau lời xin lỗi về vụ tàu bị đánh ở Caspi
Phát biểu tại lễ ký sắc lệnh hành pháp ở Nhà Trắng ngày 03/8, ông Trump nói giai đoạn đầu tiên là mở lại eo biển, còn giai đoạn kế tiếp sẽ là phi hạt nhân hóa Iran. Ông khẳng định Washington sẽ không để Tehran thu bất kỳ khoản phí nào đối với tàu thuyền qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Trả lời câu hỏi về địa điểm diễn ra các cuộc đàm phán trực tiếp với Iran, ông Trump nói: “Các bạn sẽ biết trong hôm nay hoặc ngày mai. Các cuộc đàm phán sẽ diễn ra rất nhanh, theo hướng này hoặc hướng khác. Đây không phải là vấn đề quá phức tạp”. Khi được hỏi liệu Iran có sẵn sàng khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz hay không, ông tuyên bố sẽ không cho phép Tehran áp đặt bất kỳ khoản phí nào lên hoạt động đi lại qua tuyến đường này.
Ông Trump nói thêm: “Phải đảm bảo (tự do hàng hải). Tôi sẽ không để họ thu phí. Nếu có ai được thu phí thì sẽ là chúng tôi, vì chúng tôi là bên có quyền kiểm soát hoàn toàn”. Ông cho biết Mỹ đang áp dụng một biện pháp mà ông gọi là phong tỏa, đồng thời nhấn mạnh: “Sẽ không có chuyện thu phí. Chúng tôi hoàn toàn không bàn đến việc thu phí. Sẽ không có bất kỳ khoản thu nào”.
Tổng thống Mỹ cho biết Washington đang trao cho Iran “cơ hội cuối cùng” để ký kết một văn kiện tốt, trước khi Mỹ có những hành động cứng rắn hơn nếu Tehran từ chối. Trên mạng xã hội Truth Social trước đó, ông Trump viết rằng Iran “tiếp tục đưa ra những tuyên bố quen thuộc, nói rằng eo biển Hormuz sẽ do họ kiểm soát, trong khi trên thực tế tuyến đường này đã hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của hải quân Mỹ cùng với “lệnh phong tỏa” của chúng tôi, hay như một số người gọi là “Bức tường Thép của Mỹ””. Ông cảnh báo các chuyến hàng “sẽ không thể đến được Iran” nếu Washington không cho phép, đồng thời tuyên bố thêm: “Và cũng không có gì được đi qua, trừ khi Iran đạt được một thỏa thuận hoặc đầu hàng hoàn toàn”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Iran và Oman đang tiến gần đến việc đạt được một thỏa thuận về một tuyến đường hàng hải mới đi qua khu vực Hormuz, tách biệt với các hành lang hiện có. Lãnh hải của cả Iran và Oman đều giáp eo biển này, tuyến đường thủy then chốt nơi khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu thường được vận chuyển qua.
Trên thực tế, Iran đã duy trì quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra vào cuối tháng 2. Một lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 6 đã sụp đổ chỉ sau vài tuần do tranh cãi về các tuyến hàng hải qua Hormuz, khiến giao tranh bùng phát trở lại vào tháng 7. Ông Hassam Ghashghavi, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, cho biết các bên trung gian đang cố gắng khôi phục Biên bản ghi nhớ hiểu biết giữa Mỹ và Iran ký hồi tháng 6, trong bối cảnh Hormuz vẫn là vấn đề trung tâm của cuộc đàm phán.
Minh Tâm (tổng hợp)
