Căng thẳng Israel – Iran đưa Trung Đông vào giai đoạn bất ổn mới. Sau mỗi đòn tấn công là những chiến lược thận trọng của Israel, Iran, Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh.
- Ông Trump đề xuất tước giấy phép các kênh truyền hình “chống lại” mình
- Tổng thống Putin mô tả các phẩm chất của thế hệ lãnh đạo Nga kế cận
- Philippines trước sức ép cải cách sau loạt thất bại chống ngập
Israel: Thay đổi chiến lược để duy trì răn đe
Israel đang bước vào giai đoạn đối đầu trực diện với Iran. Nếu trước đây Tel Aviv chọn cách kiểm soát từ xa thông qua các lực lượng ủy nhiệm của Tehran, thì nay chính phủ Netanyahu coi việc phá hủy trực tiếp năng lực của Iran là ưu tiên. Sau sự kiện 7/10, Israel muốn gửi thông điệp rõ ràng rằng họ đủ sức tấn công ngay trong lãnh thổ đối phương.
Điểm đáng chú ý là mục tiêu của Israel không chỉ là căn cứ quân sự mà còn bao gồm cơ sở hạ tầng dân sự. Điều này nhằm tạo áp lực xã hội, buộc Iran phải phân tán nguồn lực đối phó trong nước.
Tuy nhiên, chiến lược này cũng chứa đựng rủi ro. Israel cần chứng minh sức mạnh quân sự vượt trội nhưng không muốn kéo Mỹ vào cuộc đối đầu trực tiếp. Bởi nếu Mỹ tham gia, xung đột có thể vượt ngoài tầm kiểm soát.
Tel Aviv hiện cố gắng cân bằng giữa hai mục tiêu: tấn công đủ mạnh để duy trì răn đe, nhưng vẫn trong giới hạn kiểm soát. Đồng thời, Israel tìm kiếm sự ủng hộ của phương Tây bằng cách nhấn mạnh đến mối nguy hạt nhân từ Iran.
Iran: Cầm cự, tránh vượt ngưỡng xung đột
Đứng trước các cuộc không kích dữ dội, Iran lựa chọn chiến lược phòng thủ chủ động. Trong vòng ba ngày, Tehran đã phóng hơn 370 tên lửa và triển khai khoảng 100 UAV. Nhưng các đợt phản công này được thiết kế theo từng bước nhỏ, nhắm mục tiêu chọn lọc thay vì tổng lực.
Cách tiếp cận đó phản ánh sự tính toán: Iran muốn cầm cự lâu dài, bảo toàn lực lượng và tránh kích động Mỹ can dự trực tiếp. Giới phân tích cho rằng, nếu Iran dốc toàn bộ kho vũ khí trong ngắn hạn, họ sẽ rơi vào thế kiệt quệ và mất đi khả năng răn đe với Washington.
Bên cạnh đó, Iran tiếp tục duy trì chiến lược mập mờ về hạt nhân. Họ không rút khỏi NPT, cũng không cản trở hoạt động giám sát của IAEA. Điều này giúp Tehran giữ lại cơ sở pháp lý trên trường quốc tế, hạn chế nguy cơ bị cáo buộc chế tạo vũ khí hạt nhân.
Trong nước, Iran đang đối diện sức ép lớn từ thương vong và thiệt hại cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, chính quyền tìm cách duy trì trật tự, mở cửa các ga tàu điện ngầm làm nơi trú ẩn, qua đó gửi thông điệp rằng xã hội vẫn kiểm soát được tình hình.
Mỹ và vùng Vịnh: Giữ cân bằng để tránh bùng phát chiến tranh
Mỹ tiếp tục giữ vai trò nhân tố then chốt trong khủng hoảng Trung Đông. Washington công khai ủng hộ Israel và triển khai lực lượng phòng ngừa, song vẫn tránh va chạm trực tiếp với Iran. Hai mục tiêu chính của Mỹ là ngăn Iran tăng cường năng lực hạt nhân và bảo vệ ổn định năng lượng toàn cầu.
Để kiểm soát tình hình, Mỹ duy trì kênh liên lạc gián tiếp thông qua Oman và Qatar. Điều này giúp Nhà Trắng vừa răn đe vừa kiềm chế, sẵn sàng ứng phó nếu tình hình vượt tầm kiểm soát.
Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh đối diện thế khó. Saudi Arabia và UAE vừa lo ngại ảnh hưởng của Iran, vừa không mong chiến tranh bùng nổ vì sẽ tác động trực tiếp đến kinh tế và an ninh khu vực. Oman và Qatar lại tận dụng vai trò trung gian, trở thành cầu nối đối thoại giữa các bên.
Điểm chung là tất cả đều muốn giữ xung đột trong khuôn khổ. Bởi nếu vượt ngưỡng, chiến tranh sẽ lan rộng, đe dọa ổn định chính trị, kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu.
Theo: Khai Mở
