Tử Cấm Thành – Kỳ quan kỹ thuật thoát nước vượt thời gian

Trong khi Bắc Kinh nhiều lần chìm trong biển nước sau những trận mưa kỷ lục, Tử Cấm Thành – công trình 600 năm tuổi – vẫn khô ráo lạ thường. Bí mật nằm ở một hệ thống thoát nước cổ đại chính xác đến mức khiến giới khoa học hiện đại phải kinh ngạc.

Lý do Tử Cấm Thành không ngập suốt 600 năm

Nằm giữa trung tâm Bắc Kinh, Tử Cấm Thành từng đối mặt hàng trăm trận mưa lớn, nhưng hiếm khi xuất hiện cảnh ngập úng. Năm 2023, khi thủ đô Trung Quốc hứng trận mưa lớn nhất trong 140 năm, nhiều khu vực ngập sâu 2 m, giao thông tê liệt. Thế nhưng, trong khuôn viên Cố cung, nước chỉ đọng vài phút rồi rút sạch, du khách vẫn tham quan bình thường.

Các chuyên gia nhận định, bí mật nằm ở hệ thống thoát nước ba tầng được thiết kế từ thời nhà Minh, kết hợp hài hòa giữa khoa học địa hình, kiến trúc và thủy lợi.

Tầng đầu tiên là địa hình dốc thông minh. Toàn bộ cung điện được xây trên nền cao hơn mặt đường 1–2 m. Mỗi sân lát đá xanh nghiêng nhẹ về bốn hướng với độ dốc 1–2%, giúp nước mưa tự chảy về rãnh thoát trung tâm.

Tầng thứ hai là mạng lưới máng xối và cống ngầm tinh vi. Dưới mái ngói vàng có hơn 1.142 đầu rồng bằng đồng, vừa là chi tiết trang trí, vừa là miệng xả nước dẫn vào hệ thống cống dài hơn 72 km. Các cống lát đá xanh, rộng 0,5–1 m, sâu 1–2 m, tạo thành mạng ô vuông đều đặn.

Tầng cuối cùng là sông Kim Thủy và hào bao quanh, rộng 52 m, sâu 6 m, hoạt động như hồ điều hòa khổng lồ. Nước mưa từ cống ngầm được dẫn ra đây, sau đó chảy vào hệ thống sông cổ của Bắc Kinh.

Theo nghiên cứu năm 2021 của Đại học Thanh Hoa, tốc độ thoát nước trung bình trong Cố cung đạt 1,5–2 lít/giây/m², cao hơn lượng mưa cực đại tại Bắc Kinh. Hệ thống này hoạt động hoàn toàn nhờ trọng lực, không cần máy bơm, cho thấy tư duy thiết kế bền vững của người xưa.

Giữa thời đại đô thị hóa nhanh, khi Trung Quốc phải chi hàng tỷ USD chống ngập, Tử Cấm Thành vẫn là minh chứng rằng sự hòa hợp giữa tự nhiên và kỹ thuật có thể tạo nên kỳ tích vượt thời gian.

Theo: VnExpress