Tỷ phú Phạm Nhật Vượng vào ngành thép, cục diện cạnh tranh Hòa Phát biến động

Ngày 19/12, Hòa Phát và Vingroup đồng loạt khởi công hai dự án thép quy mô lớn. Động thái của Phạm Nhật Vượng và Trần Đình Long được đánh giá có thể định hình lại ngành thép Việt Nam trong trung và dài hạn.

Tại Quảng Ngãi, Hòa Phát mở rộng chuỗi thép đặc biệt

Phạm Nhật Vượng
Thông tin Dự án (Ảnh chụp màn hình/CafeF)

Tại Khu kinh tế Dung Quất, Hòa Phát khởi công Nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Dung Quất. Dự án do CTCP Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất làm chủ đầu tư. Tổng vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng. Quy mô sử dụng đất gần 15ha. Công suất thiết kế đạt 700.000 tấn mỗi năm.

Theo kế hoạch, dây chuyền sản xuất hoàn thành sau 20 tháng thi công. Sản phẩm ray đường sắt tốc độ cao đầu tiên dự kiến ra thị trường vào quý I/2027. Nhà máy hướng tới đáp ứng nhu cầu các dự án đường sắt theo đặt hàng của Chính phủ. Đồng thời, sản phẩm phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia và xuất khẩu.

Dự án được xem là bước đi chiến lược của Hòa Phát trong phân khúc thép chất lượng cao. Tập đoàn từng nhiều năm chiếm lĩnh thị phần thép xây dựng. Nay, Hòa Phát chủ động mở rộng sang các dòng sản phẩm kỹ thuật cao, phục vụ hạ tầng và công nghiệp nặng.

Vingroup khởi động VinMetal, Pomina được “hồi sinh”

Cùng ngày, tại Hà Tĩnh, Vingroup tổ chức lễ khởi động Nhà máy sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh. Dự án có tổng mức đầu tư gần 80.000 tỷ đồng. Quy mô sử dụng đất hơn 461ha. Công suất giai đoạn đầu khoảng 5 triệu tấn mỗi năm. Chủ đầu tư là VinMetal, công ty con của Vingroup.

VinMetal định hướng sản xuất thép xây dựng, thép cuộn cán nóng (HRC), thép cường độ cao và thép hợp kim đặc chủng. Các sản phẩm này phục vụ xe điện và hạ tầng giao thông tốc độ cao. Quy mô dự án được đánh giá tương đương “quả đấm thép” Dung Quất 2 của Hòa Phát.

Trước đó, Vingroup công bố chủ trương cho Pomina vay vốn lưu động lãi suất 0% trong tối đa hai năm. Doanh nghiệp này cũng được ưu tiên làm nhà cung cấp cho các dự án trong hệ sinh thái Vingroup. Pomina từng đạt thị phần gần 30% thép xây dựng. Tuy nhiên, doanh nghiệp suy yếu khi Hòa Phát vươn lên mạnh mẽ.

Hiện Pomina sở hữu một dây chuyền thép xây dựng và một lò cao luyện phôi. Công suất lần lượt đạt 1,1 và 1,5 triệu tấn mỗi năm. Việc thiếu kinh nghiệm vận hành khiến lò cao thường xuyên dừng hoạt động. Doanh nghiệp thua lỗ liên tục từ quý II/2022. Nợ vay chiếm khoảng 65% tổng tài sản. Vốn chủ sở hữu âm vào cuối quý III/2025.

Đánh giá tác động cạnh tranh và triển vọng ngành thép

Theo KBSV, việc Vingroup hỗ trợ Pomina giúp tối ưu công suất thép xây dựng nếu được bao tiêu sản phẩm. EBITDA của Pomina có thể cải thiện trong trung hạn. Áp lực nợ vay được giảm dần. Với Vingroup, Vinhomes và Vincons hưởng lợi từ nguồn thép cạnh tranh về giá. Sản lượng 1,5 triệu tấn mỗi năm ước chiếm khoảng 15% tổng tiêu thụ toàn ngành năm 2024.

KBSV cho biết thị phần hiện tại của Pomina chỉ khoảng 1%. Giá bán trung bình cao hơn đối thủ khoảng 2%. Do đó, Vingroup cần thêm thời gian đầu tư, nâng cấp dây chuyền để cải thiện năng lực cạnh tranh và giảm chi phí sản xuất.

Ở chiều ngược lại, rủi ro ngắn và trung hạn đối với Hòa Phát được đánh giá ở mức hạn chế. Doanh nghiệp đang nắm khoảng 38% thị phần thép xây dựng. Quy mô lớn giúp tối ưu chi phí và duy trì lợi thế giá. Ban lãnh đạo Hòa Phát cũng định hướng giảm dần phụ thuộc thép xây dựng. Tập đoàn tập trung vào HRC và thép chất lượng cao phục vụ công nghiệp.

KBSV giữ quan điểm tích cực với Hòa Phát giai đoạn 2026–2027. Động lực đến từ nguồn cung bất động sản cải thiện. Đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh. Hai lò cao tại Dung Quất 2 đi vào hoạt động. Giá thép được kỳ vọng hồi phục từ năm 2026. Nhu cầu tăng và nguồn cung dư thừa tại Trung Quốc dần được kiểm soát. Biên lãi gộp của Hòa Phát ước đạt 16,4% năm 2026 và 16,8% năm 2027.

Theo: CafeF