Ukraine mở chiến dịch bí mật xuyên phá ‘lưới thép’ S-400 của Nga

Ukraine đang triển khai loạt chiến dịch bí mật nhằm đánh thẳng vào các tổ hợp S-400 của Nga – hệ thống được Moskva coi là lớp phòng không bất khả xâm phạm. Những cú đánh chính xác vào radar và trạm chỉ huy cho thấy Kiev đang tìm cách tạo đột phá chiến trường.

Những đòn đánh tỉ mỉ vào S-400 – mắt xích phòng thủ then chốt của Nga

Ba năm sau khi xung đột nổ ra, Ukraine coi nhiệm vụ phá vỡ mạng lưới phòng không Nga là điều kiện tiên quyết để duy trì năng lực tấn công và chi viện hỏa lực. Các tổ hợp S-300 và S-400 của Nga đang tạo ra vòng phòng thủ dày, kiểm soát không phận quanh tiền tuyến, Crimea và các khu vực hậu phương quan trọng.

Trong bối cảnh này, Ukraine buộc phải chuyển sang chiến lược đánh thẳng vào các điểm trọng yếu của hệ thống phòng không. Mục tiêu không còn chỉ là bệ phóng, mà là radar, trạm điều khiển, hệ thống cấp điện – những bộ phận khiến toàn bộ tổ hợp có thể hoạt động.

Đầu tháng này, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng đặc nhiệm của họ đã thực hiện một chiến dịch được đánh giá là táo bạo nhất kể từ đầu xung đột. Chiến dịch đã phá hủy radar đa năng 92N6E – “mắt thần” của S-400, cùng hệ thống cấp điện của sở chỉ huy. Việc này khiến một trung đoàn phòng không gần như tê liệt.

Những đòn đánh này cho thấy Ukraine đang chuyển từ các hoạt động tầm xa bằng UAV sang chiến thuật đặc nhiệm thọc sâu, đánh chính xác vào từng “mắt xích” của mạng lưới phòng không Nga. Đây là lý do các vụ tập kích vào S-300 và S-400 tăng mạnh thời gian gần đây, từ tên lửa Neptune đến UAV giá rẻ và các chiến dịch phối hợp giữa đặc nhiệm, hải quân và pháo binh.

S-400: Từ biểu tượng phòng không đến mục tiêu liên tục bị xuyên phá

S-400 được phát triển từ cuối Chiến tranh Lạnh nhằm kế nhiệm S-200, nhưng dự án chỉ hồi sinh vào cuối những năm 1990. Đến năm 2007, hệ thống được đưa vào biên chế và được NATO định danh là SA-21 “Growler”.

Là thế hệ thứ tư của phòng không tầm xa Nga, S-400 được thiết kế để đánh chặn máy bay, UAV, tên lửa hành trình và mục tiêu bay tốc độ cao. Hệ thống sở hữu khả năng phối hợp nhiều radar hoạt động trên các dải tần khác nhau. Radar tần số thấp có thể phát hiện máy bay tàng hình, trong khi radar cao tần chịu trách nhiệm khóa mục tiêu và dẫn bắn.

Theo lý thuyết, sự kết hợp này tạo ra lớp phòng vệ nhiều tầng được xem là “lưới thép” của Nga. Tuy nhiên, chiến sự tại Ukraine lại cho thấy hiệu quả thực tế của S-400 không đạt như công bố. Nhiều tổ hợp đã bị phá hủy bởi những loại vũ khí mà hệ thống này đáng lẽ phải đánh chặn từ xa.

Một trong những minh chứng rõ nhất diễn ra vào mùa hè năm ngoái. Khi đó, đặc nhiệm Ukraine phối hợp hải quân tấn công vào cơ sở phòng không ở Crimea, sử dụng UAV tấn công và tên lửa Neptune. Radar, trạm điều khiển và bệ phóng đều bị phá hủy, khiến S-300 và S-400 tại khu vực bị vô hiệu hóa.

Ukraine khoét điểm yếu, Nga buộc phải phân tán và ngụy trang khí tài

Các cuộc tấn công mới cho thấy Ukraine tập trung vào “tử huyệt” của S-400 – các thành phần hỗ trợ thay vì bệ phóng. Radar 92N6E là một ví dụ. Đây là radar đa năng giúp hệ thống phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm kilômét. Khi radar bị đánh sập, cả tổ hợp gần như mù hoàn toàn và mất khả năng phản ứng.

Ngoài ra, nhiều đơn vị Nga buộc phải phân tán khí tài để tránh bị UAV phát hiện, vô tình khiến hệ thống phòng không rơi vào tình trạng rời rạc, tạo sơ hở cho đặc nhiệm Ukraine tiếp cận.

Thông tin từ vệ tinh và UAV tầm cao phương Tây giúp Ukraine xác định chính xác vị trí trận địa, giảm rủi ro cho lực lượng xâm nhập. Chiến dịch không chỉ nhằm phá hủy thiết bị mà còn buộc Nga phải di chuyển hoặc phân tán S-400, khiến hiệu quả phòng thủ giảm rõ rệt.

Nga phải tăng cường sử dụng mô hình giả, cải thiện ngụy trang và triển khai radar phụ trợ. Tuy nhiên, điều này không giúp họ tránh hoàn toàn được các đòn tập kích chính xác khi Ukraine đã chứng minh có thể tiếp cận điểm trọng yếu bằng đặc nhiệm.

Dù S-400 vẫn là một trong những hệ thống phòng không tầm xa hiện đại nhất của Nga, thực tế chiến trường cho thấy không có “lá chắn” nào là tuyệt đối. Cuộc đối đầu giữa chiến thuật linh hoạt của Ukraine và công nghệ phòng không Nga sẽ còn tiếp diễn khi cả hai bên đều tìm cách tạo ưu thế cho giai đoạn tiếp theo của xung đột.

Theo: Khai Mở