Thỏa thuận Mỹ Iran về việc chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz đang được các bên thúc đẩy ký kết, đánh dấu bước ngoặt quan trọng tại Trung Đông.
- Tái định cư Thanh Hóa: Chậm trễ trong nỗ lực phòng tránh thiên tai vùng cao
- Sốt xuất huyết Dengue tăng mạnh, dịch khó dự báo trước
- Hôn nhân cận huyết và bi kịch gia đình sau sáu năm chung sống
Thỏa thuận Mỹ Iran và các nỗ lực ngoại giao dồn dập
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra thông báo về việc Washington và Tehran có thể đạt được một bước tiến lịch sử nhằm ổn định tình hình khu vực. Theo chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 13/6, ông Trump cho biết hai quốc gia dự kiến sẽ ký kết một văn bản nhằm chấm dứt các hành động thù địch. Ngay sau khi thỏa thuận được xác lập, eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới – được kỳ vọng sẽ lập tức mở cửa trở lại cho tất cả các bên tham gia giao thương một cách bình thường.
Vai trò trung gian của Pakistan trong tiến trình đàm phán này cũng được thể hiện rõ nét qua các tuyên bố chính thức từ giới chức cấp cao. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nhận định rằng Mỹ và Iran hiện đang tiến gần đến một thỏa thuận chung hơn bao giờ hết. Ông cho biết các nội dung cuối cùng của văn bản đang được khẩn trương hoàn thiện, với kỳ vọng mọi thủ tục sẽ hoàn tất trong vòng 24 giờ tới để chuẩn bị cho lễ ký kết chính thức giữa hai bên.
Phía Pakistan cũng đang chuẩn bị các phương án kỹ thuật để buổi lễ ký kết có thể diễn ra dưới hình thức điện tử nhằm đảm bảo tính kịp thời. Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, sau khi văn kiện chính được ký vào ngày 14/6, các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật sâu hơn sẽ tiếp tục được triển khai vào tuần kế tiếp. Điều này cho thấy nỗ lực bền bỉ của các bên trung gian trong việc duy trì đà đối thoại, bất chấp những căng thẳng kéo dài giữa Washington và Tehran trong suốt thời gian qua.
Những bất đồng còn tồn đọng về quyền kiểm soát eo biển Hormuz
Mặc dù phía Mỹ và các bên trung gian tỏ ra lạc quan, đại diện Tehran vẫn giữ thái độ thận trọng trước các mốc thời gian được đưa ra. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, lưu ý rằng hiện chưa có thời điểm chính thức cho việc ký kết bản ghi nhớ giữa các bên. Ông bác bỏ khả năng sự kiện này diễn ra ngay vào ngày 14/6 và cho rằng tiến trình vẫn cần thêm sự chắc chắn từ phía đối tác trước khi Iran đưa ra các bình luận chính thức tiếp theo.
Các nguồn tin khu vực chỉ ra rằng Qatar cũng đóng vai trò then chốt trong việc hóa giải những bất đồng cốt lõi giữa hai quốc gia thông qua các chuyến thăm ngoại giao gần đây. Phái đoàn Qatar được cho là đã chuyển lời chấp thuận của Iran đối với dự thảo mới nhất sau khi đạt được đột phá trong ba vấn đề chính. Các nội dung này bao gồm cơ chế giải ngân tài sản bị phong tỏa của Iran, phương án vận hành eo biển Hormuz trong 60 ngày ngừng bắn và lộ trình thảo luận về chương trình hạt nhân của Tehran.
Tuy nhiên, các tuyên bố mâu thuẫn về quyền kiểm soát eo biển Hormuz vẫn là thách thức lớn đối với tính bền vững của thỏa thuận tiềm năng này. Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh yêu cầu Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn phong tỏa đường biển và khẳng định quản lý tuyến hàng hải này là công cụ răn đe chủ chốt. Trong khi đó, giới chức Mỹ khẳng định Iran phải mở cửa eo biển hoàn toàn, không thu phí và đề xuất phương án rà phá thủy lôi với sự tham gia của nhóm G7 để bảo đảm an toàn hàng hải.
Lê Toan (Tổng hợp)
