Iran yêu cầu Mỹ đáp ứng 6 điều kiện trước khi mở lại eo biển Hormuz, trong khi đàm phán giữa Tehran và Oman về tuyến hàng hải mới đang tiến gần giai đoạn hoàn tất.
- Thanh Hóa cảnh báo 4 trẻ đuối nước trong 4 ngày
- Thanh tra chỉ ra sai phạm tại loạt doanh nghiệp kinh doanh vàng
- Gần 500.000 tấn thịt ngoại tràn vào Việt Nam, heo, gà nội, lao dốc
Eo biển Hormuz tiếp tục đối mặt với tình trạng bế tắc khi Iran đưa ra loạt yêu cầu mới đối với Mỹ. Động thái này diễn ra trong lúc Tehran và Oman đang thúc đẩy đàm phán về một tuyến hàng hải mới qua eo biển.
Ông Mohammad Bagher Zolghadr, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran kiêm chỉ huy cấp cao Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC), ngày 8.8 tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng Hormuz sẽ không mở lại cho đến khi Mỹ “sửa đổi hành vi”.
Cùng ngày, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cáo buộc Iran phóng tên lửa nhằm vào một tàu chở dầu thuộc sở hữu công ty ADNOC khi tàu đang di chuyển qua eo biển. Oman, quốc gia giữ vai trò trung gian, kêu gọi các bên kiềm chế, đồng thời cảnh báo các vụ tấn công tàu bè liên tiếp có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
Iran đưa ra 6 điều kiện gồm chấm dứt các mối đe dọa và hành động xúc phạm giá trị tôn giáo của nước này; chấm dứt vĩnh viễn xung đột với Iran và các lực lượng đồng minh tại Li Băng, Palestine, Yemen và Iraq.
Tehran cũng yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa hàng hải, rút lực lượng hải quân và không quân Mỹ khỏi khu vực quanh Iran, bồi thường thiệt hại từ hai cuộc chiến mà nước này cho là bị áp đặt, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng vô điều kiện toàn bộ tài sản Iran bị phong tỏa.
Đàm phán Iran – Oman tiến gần thỏa thuận
Iran và Oman đã đàm phán hơn ba tuần về tuyến hàng hải mới qua Hormuz, sau khi Thỏa thuận ghi nhớ Islamabad ký hồi tháng 6 giữa Iran và Mỹ dần mất hiệu lực trên thực tế.
Theo Phó ngoại trưởng Iran Kazem Gharibabadi, hai bên đã đạt đồng thuận rộng rãi về tọa độ tuyến đường vào và ra tại eo biển, cùng cơ chế phối hợp giám sát giao thông hàng hải.
Tuy nhiên, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi khẳng định việc mở lại Hormuz hoàn toàn tách biệt với đàm phán Iran – Oman. Theo ông, eo biển chỉ được mở khi Washington chấp nhận toàn bộ điều kiện của Tehran.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 09.8 cho biết thỏa thuận với Oman đang ở “giai đoạn cuối cùng”, nhưng nhấn mạnh điều này “không có nghĩa là eo biển sẽ mở cửa”.Điều đó cho thấy một thỏa thuận về tuyến hàng hải chưa thể giải quyết những bất đồng chính trị giữa Iran và Mỹ.
Nhà báo Barak Ravid, phóng viên thường trú tại Washington của kênh Channel 12 (Israel), nhận định các yêu cầu của Iran là những điều kiện mà “rõ ràng Mỹ không thể chấp nhận”. Theo ông, diễn biến này có thể khiến Tổng thống Donald Trump quay lại phương án quân sự vừa được gác lại ít ngày trước.
Trước khi xung đột Mỹ – Israel – Iran bùng phát cuối tháng 2, Hormuz từng chiếm khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng lưu thông trên toàn cầu. Hiện hàng nghìn thủy thủ đoàn vẫn mắc kẹt tại khu vực, không thể về nước hoặc duy trì dòng chảy dầu mỏ ra thị trường thế giới.
Ông Araghchi cho biết Iran hiện không đàm phán trực tiếp với Mỹ mà chỉ trao đổi thông điệp qua các nước trung gian. Tehran cũng chưa nối lại đối thoại khi cho rằng Washington còn vi phạm Thỏa thuận ghi nhớ Islamabad.
Với những điều kiện mới được đưa ra, triển vọng mở lại một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới vẫn chưa rõ ràng.
Trần Thu (tổng hơp)
