Thanh Hóa – Sở GD&ĐT Thanh Hóa vừa hướng dẫn các trường công lập kiểm soát toàn bộ khoản thu trong năm học 2026-2027, yêu cầu đúng quy định, công khai với phụ huynh và không để phát sinh tình trạng ép buộc đóng góp.
- Đề xuất công trình biểu tượng mới bên hồ Gươm gây nhiều ý kiến trái chiều
- Sách giáo khoa khan hiếm, phụ huynh xếp hàng từ rạng sáng
- Đập tự nhiên thứ hai lại gây cảnh báo ở Nepal
Hướng dẫn mới yêu cầu mọi khoản thu phải có căn cứ pháp lý, đúng mức, đúng nội dung và được thông báo công khai trước khi thực hiện. Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra sai phạm trong việc thu, chi tại đơn vị.
Theo quy định được Sở GD&ĐT Thanh Hóa công bố, nhà trường không được tự đặt thêm khoản thu, thu vượt mức hoặc thu khi chưa có đầy đủ căn cứ. Với những khoản chưa được quy định cụ thể, đơn vị phải báo cáo và xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện.
Một nội dung đáng chú ý khác là ban đại diện cha mẹ học sinh không được đứng ra vận động tiền cho những phần việc thuộc trách nhiệm chi của nhà trường, như bảo vệ cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị hay khen thưởng giáo viên. Cách quy định này nhằm làm rõ ranh giới giữa khoản đóng góp hợp pháp với những khoản có thể bị biến thành nghĩa vụ đối với phụ huynh.
Lạm thu đầu năm học không phải câu chuyện mới. Mỗi mùa tựu trường, các khoản như quỹ lớp, quỹ xây dựng, đồng phục hay tiền dã ngoại lại có thể trở thành điểm gây tranh luận giữa phụ huynh và nhà trường ở nhiều địa phương.
Trước năm học 2026-2027, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg, yêu cầu ngành giáo dục chấn chỉnh bệnh thành tích và xử lý nghiêm tình trạng lạm thu. Chỉ thị cũng đặt trách nhiệm đối với người đứng đầu cơ sở giáo dục nếu để xảy ra vi phạm.
Sau đó, Bộ GD&ĐT công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu và dạy thêm trái quy định tại từng địa phương. Những động thái này tạo thêm kênh để các khoản thu trong trường học được giám sát thay vì chỉ phụ thuộc vào quá trình triển khai ở từng cơ sở.
Tại Thanh Hóa, việc đưa ra bảng giá dịch vụ chi tiết được xem là một bước cụ thể hóa yêu cầu quản lý, thay vì để từng trường tự đặt mức thu. Trong đó, những khoản dịch vụ liên quan đến học sinh phải được xác định rõ mức thu và nội dung sử dụng.
Điểm đáng chú ý là dù học phí đã được miễn hoàn toàn theo chính sách quốc gia, phụ huynh vẫn có thể phải chi trả nhiều khoản dịch vụ khác. Nếu cộng tiền chăm sóc bán trú, thuê người nấu ăn, trông giữ xe và nước uống, một học sinh tiểu học có xe đạp điện đưa đón có thể phải đóng hơn 250.000 đồng mỗi tháng cho riêng các khoản dịch vụ, chưa tính tiền ăn hằng ngày.
Tại họp báo Chính phủ hồi tháng 10/2025, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Tấn Dũng cho biết tình trạng lạm thu vẫn tái diễn hằng năm dù ngành giáo dục đã nhiều lần chỉ đạo, chấn chỉnh. Trước thực tế này, Bộ GD&ĐT phải đưa ra 9 nhóm giải pháp ngắn và dài hạn.
Những quy định mới của Thanh Hóa vì thế đặt trọng tâm vào khâu thực hiện tại từng trường, từ căn cứ pháp lý, mức thu đến việc công khai và trách nhiệm của người đứng đầu. Việc không để ban đại diện cha mẹ học sinh đứng ra “thu hộ” những khoản thuộc trách nhiệm của nhà trường cũng nhằm hạn chế một kẽ hở từng khiến các khoản đóng góp tự nguyện có nguy cơ trở thành nghĩa vụ.
Khi bảng giá được công khai tại trường, yêu cầu tiếp theo vẫn nằm ở việc kiểm tra và giám sát thực tế. Bởi quy định chỉ phát huy tác dụng khi các khoản thu được thực hiện đúng nội dung, đúng mức và phụ huynh có thể biết rõ số tiền mình đóng được sử dụng vào đâu.
Minh Tâm (tổng hợp)
