Chủ tịch Miguel Díaz-Canel xác nhận việc Cuba đàm phán với Hoa Kỳ nhằm tìm giải pháp cho các bất đồng song phương. Tiến trình này diễn ra khi đảo quốc đối mặt khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng và nỗ lực vận động nhân đạo từ phía Vatican.
- Băng nhóm dàn cảnh cướp giật tại điểm du lịch Cần Thơ bị bắt
- Bất động sản châu Á trở thành “bến đỗ” an toàn trước biến động tại Iran
- Trung Đông: Thiệt hại nhân mạng và khí tài nghiêm trọng sau hai tuần đối đầu quân sự
Thúc đẩy đối thoại và nỗ lực nhân đạo
Ngày 13/03/2026, lãnh đạo Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố chính quyền đã tiến hành Cuba đàm phán với Hoa Kỳ. Ông cho biết mục đích là tìm giải pháp thông qua đối thoại cho các khác biệt song phương. Các yếu tố quốc tế thuận lợi đã tạo điều kiện cho những cuộc trao đổi này. Theo ông Díaz-Canel, tiến trình này dựa trên sự tôn trọng chủ quyền và quyền tự quyết của Cuba.
Thông báo được đưa ra sau khi đảo quốc này tuyên bố trả tự do cho 51 tù nhân. La Habana khẳng định quyết định này có sự vận động tích cực từ phía Vatican. Trước đó, nhà bất đồng chính kiến José Daniel Ferrer cũng được tự do vào đầu năm 2025. Tuy nhiên, các tổ chức dân quyền ghi nhận vẫn còn hơn 1.200 tù nhân chính trị tại hòn đảo.
Tổng thống Donald Trump xác nhận các quan chức Mỹ đang thảo luận về một thỏa thuận tiềm năng. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng tham gia trực tiếp vào quá trình đàm phán này. Ông Trump dự báo một thỏa thuận có thể được thực hiện rất dễ dàng. Dù vậy, Nhà Trắng vẫn đưa ra những cảnh báo cứng rắn về tương lai của chính quyền Cuba.
Ông Trump gợi ý Cuba phải khôi phục dân chủ hoặc đối mặt với các biện pháp can thiệp. Washington dự kiến chuyển sự chú ý sang hòn đảo này sau khi cuộc xung đột Iran kết thúc. Phát biểu tại Miami, ông Trump mô tả đây có thể là một vụ thâu tóm thân thiện hoặc không. Hiện tại, Cuba đang đối mặt sức ép lớn khi nguồn tiền và dầu mỏ đều cạn kiệt.
Lãnh đạo Díaz-Canel, 65 tuổi, đã tiếp quản quyền lực từ ông Raúl Castro vào năm 2021. Ông thừa nhận tác động từ các chính sách của Mỹ là vô cùng to lớn đối với đảo quốc. Trong các phát biểu gần đây, ông liên tục kêu gọi sự đoàn kết từ phía nhân dân. Các bên liên quan vẫn đang theo dõi sát sao tiến trình đối thoại đầy nhạy cảm này.
Tác động của khủng hoảng năng lượng đến đời sống dân sinh
Tình hình kinh tế tại Cuba đang trở nên bi đát do sự thiếu hụt dầu mỏ. Nguồn cung từ Venezuela vốn chiếm một phần ba nhu cầu đã bị cắt đứt hoàn toàn. Washington cũng gây sức ép buộc Mexico dừng cung cấp 5.000 thùng dầu mỗi ngày cho hòn đảo. Cuba đã không nhận được bất kỳ chuyến hàng dầu mỏ nào trong suốt ba tháng qua.
Hệ quả là hệ thống điện tại khu vực phía tây hòn đảo đã bị sụp đổ hoàn toàn. Hàng triệu người dân phải sống trong cảnh mất điện và thiếu các dịch vụ cơ bản. Tình trạng này đã gây ảnh hưởng nặng nề đến giáo dục, thông tin liên lạc và giao thông. Tại các bệnh viện, hàng chục nghìn ca phẫu thuật buộc phải hủy bỏ vì thiếu năng lượng.
Nhà lãnh đạo Díaz-Canel thừa nhận đất nước không thể vận hành bình thường mà thiếu dầu mỏ. Để thích nghi, hơn 115 tiệm bánh đã phải chuyển sang dùng củi đốt lò duy trì sản xuất. Đảo quốc hiện đang sử dụng khí đốt tự nhiên và nhiệt điện làm nguồn năng lượng chính. Tuy nhiên, các nhà máy điện vẫn thường xuyên phải ngừng hoạt động vì thiếu nhiên liệu.
Chính quyền Cuba đang nỗ lực đẩy mạnh lắp đặt các hệ thống pin năng lượng mặt trời. Khoảng 955 tấm pin đã được trang bị cho các hộ gia đình ở vùng nông thôn. Nhiều trang trại mặt trời dự kiến đi vào hoạt động để bổ sung 100 megawatt cho lưới điện. Dù vậy, ông Díaz-Canel khẳng định dầu mỏ vẫn là yếu tố không thể thay thế lúc này.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đánh giá cuộc đối thoại Cuba đàm phán với Hoa Kỳ là rất cần thiết. Mexico khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ nhân dân Cuba bằng mọi cách có thể qua ngoại giao. Cộng đồng quốc tế hy vọng các cuộc đàm phán sẽ mang lại những thay đổi thực chất. Kết quả của thỏa thuận sẽ quyết định tương lai kinh tế của hòn đảo này.
Theo: Khai Mở
