Cựu Bộ trưởng Kim Tiến xin án treo, vướng rào luật nào?

Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội hôm nay xét đơn kháng cáo xin hưởng án treo của cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, người bị tuyên 6 năm tù và buộc bồi thường 108 tỷ đồng. Tuy nhiên, mức án này cao gấp đôi ngưỡng tối đa 3 năm để được xem xét hưởng án treo.

Phiên phúc thẩm diễn ra trong hai ngày 25-26/9, do thẩm phán Võ Hồng Sơn làm chủ tọa, xem xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo khác trong vụ sai phạm tại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.

Ngoài đề nghị hưởng án treo, bà Tiến còn xin giảm khoản bồi thường dân sự hơn 108 tỷ đồng, trong tổng thiệt hại 803 tỷ đồng được xác định trong vụ án. Tại phiên sơ thẩm hồi tháng 5, bà thừa nhận bản thân “không làm tốt công tác chỉ đạo, kiểm tra” để kịp thời phát hiện sai phạm của cấp dưới khi triển khai hai dự án.

Vụ án liên quan quá trình xây dựng cơ sở 2 của hai bệnh viện tuyến trung ương, với mục tiêu giảm tải cho các bệnh viện tại Hà Nội. Hai dự án phải dừng thi công trong thời gian dài, gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỷ đồng ngân sách.

Cuối tháng 5, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên bà Tiến 6 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Tòa xác định bà không trực tiếp gây thiệt hại, nhưng những quyết định phê duyệt khi còn đương chức là tiền đề để cấp dưới thực hiện các bước tiếp theo dẫn đến sai phạm.

Cùng vụ án, hai cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn bị xác định giữ vai trò chính, lần lượt nhận tổng hợp 30 năm tù và 25 năm tù về hai tội thất thoát tài sản và nhận hối lộ. Sau án sơ thẩm, bà Tiến cùng 9 bị cáo còn lại đều kháng cáo, đề nghị giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và dân sự.

Rào cản từ điều kiện hưởng án treo

Điểm đáng chú ý trong kháng cáo của bà Tiến là đề nghị hưởng án treo. Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự và Nghị quyết 02/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, người phạm tội chỉ được xem xét hưởng án treo khi mức án không quá 3 năm tù.

Trong khi đó, bà Tiến đã bị cấp sơ thẩm tuyên 6 năm tù, gấp đôi ngưỡng nêu trên.

Luật sư Hà Thị Khuyên, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, phân tích trên chuyên trang Luật sư Việt Nam rằng ngoài điều kiện về mức án, người xin án treo còn phải có nhân thân tốt và đủ tình tiết giảm nhẹ để tòa xem xét việc không buộc chấp hành hình phạt tù.

Với các tội danh liên quan đến chức vụ như trường hợp của bà Tiến, thực tiễn xét xử thường thận trọng hơn khi cân nhắc chính sách khoan hồng này.

Về trách nhiệm dân sự, số tiền 108 tỷ đồng bà Tiến phải bồi thường là một khoản lớn. Gia đình bà đã nộp 24,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả và hưởng lợi bất chính, nhưng phần nghĩa vụ còn lại vẫn đáng kể.

Phiên phúc thẩm sẽ tiếp tục làm rõ các căn cứ liên quan đến mức án, đề nghị hưởng án treo và phần trách nhiệm dân sự của các bị cáo. Với bà Nguyễn Thị Kim Tiến, khoảng cách giữa mức án 6 năm tù đã tuyên và điều kiện về mức phạt để được xem xét án treo là vấn đề pháp lý đáng chú ý trong lần xét xử này.

Đỗ Vân (tổng hợp)