Kinh tế Anh hậu Brexit và những rào cản tăng trưởng sau 10 năm

Kinh tế Anh hậu Brexit đang đối mặt với nhiều thách thức khi quy mô sụt giảm đáng kể so với tiềm năng thực tế do các rào cản thương mại và đầu tư.

Kinh tế Anh hậu Brexit sụt giảm tiềm năng và năng suất lao động

Sau 10 năm kể từ cuộc trưng cầu dân ý, nền kinh tế Anh hiện có quy mô nhỏ hơn so với kịch bản nếu vẫn ở lại Liên minh châu Âu. Các báo cáo từ Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ chỉ ra rằng GDP của nước này thấp hơn khoảng 6% đến 8% so với tiềm năng ban đầu. Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ các rào cản mới trong giao thương và đầu tư xuyên biên giới phát sinh sau khi rời khối.

Theo giới phân tích, việc rời khỏi thị trường chung đã khiến nước Anh mất đi một phần đáng kể sự thịnh vượng vốn có. Giáo sư Jonathan Portes nhận định rằng Brexit là một sự đánh đổi có chủ đích giữa hội nhập kinh tế và quyền kiểm soát chính sách nhập cư. Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng suất dài hạn đã giảm khoảng 4% theo ước tính của cơ quan quản lý ngân sách Anh.

Ngành công nghiệp ô tô, vốn dựa vào chuỗi cung ứng liên kết chặt chẽ với châu Âu, đang phải gánh chịu nhiều chi phí phát sinh. Ông Mike Hawes từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô cho biết các thủ tục giấy tờ gia tăng đã làm giảm đáng kể sức hút đầu tư vào lĩnh vực này. Điều này cho thấy những lo ngại về chi phí vận chuyển linh kiện là hoàn toàn có cơ sở khi các nhà máy không còn sự kết nối tự động.

Thách thức từ thiếu hụt nhân lực và các rào cản thương mại

Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay là tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong nhiều lĩnh vực dịch vụ và sản xuất. Các ngành như khách sạn, nông nghiệp và logistics đang chật vật tìm kiếm nhân lực sau khi quyền tự do di chuyển lao động kết thúc. Nguồn cung lao động từ Đông Âu từng dồi dào nay đã cạn kiệt, buộc nhiều doanh nghiệp phải thay đổi mô hình kinh doanh hoặc giảm sản lượng.

Dù Anh đã ký kết nhiều hiệp định thương mại mới với các quốc gia ngoài khối, lợi ích thu lại vẫn chưa thể bù đắp khoảng trống để lại. Liên minh châu Âu hiện vẫn chiếm tới 41% kim ngạch xuất khẩu của Anh, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường 450 triệu dân này. Các rào cản hải quan và quy tắc xuất xứ vẫn là trở ngại lớn đối với dòng chảy hàng hóa và dịch vụ giá trị cao.

Một số nhà quan sát cho rằng quá trình thích nghi của các doanh nghiệp đang diễn ra chậm chạp và tốn kém hơn dự kiến. Trong khi những người ủng hộ Brexit vẫn bảo vệ quyết định rời khối, kết quả thực tế về lợi ích kinh tế vẫn còn hạn chế và mang tính tiêu cực theo thời gian. Câu hỏi quan trọng hiện nay không phải là nền kinh tế có vận hành hay không, mà là nó có thể đã phát triển tốt hơn bao nhiêu nếu không có Brexit.

Lê Toan (tổng hợp)