Kỷ luật học sinh không chỉ cần tạo cơ hội sửa sai mà còn phải bảo vệ giáo viên và giữ an toàn trường học. Trước những vụ bạo lực nghiêm trọng, ngành giáo dục cần cơ chế can thiệp rõ ràng, tương xứng và đúng luật.
- Tổng Giám đốc Công ty Triệu nụ cười hầu tòa vì lừa đảo hơn 6,4 tỷ đồng
- Đề xuất định mức phó hiệu trưởng tại trường có nhiều phân hiệu
- Tài sản viễn thông bị lấy cắp, ba người bị khởi tố
Vụ nam sinh lớp 12 Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xã Nội Bài, Hà Nội, bị khởi tố, tạm giam sau khi đánh cô giáo chủ nhiệm ngay trên bục giảng ngày 19/10 cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận lại cách xử lý hành vi bạo lực trong trường học. Trước đó, nhiều vụ việc tương tự cũng khiến dư luận lo ngại về khả năng bảo vệ người dạy và duy trì kỷ cương lớp học.
Cuối năm 2023, một nhóm học sinh lớp 7 ở Tuyên Quang từng chốt cửa lớp, dồn cô giáo vào góc tường, chửi bới và ném dép vào cô. Tháng 9/2025, tại Trường THCS Đại Kim, phường Định Công, Hà Nội, một học sinh lớp 7 túm tóc, ghìm đầu cô giáo chủ nhiệm khi cô thu giữ đồ chơi sắc nhọn. Những vụ việc này cho thấy bạo lực học đường không chỉ xảy ra giữa học sinh mà còn có thể nhằm vào chính giáo viên đang thực hiện nhiệm vụ.
Quan điểm kỷ luật nhằm giúp học sinh tiến bộ, tự nhận thức và thay đổi là đáng trân trọng. Khi lý giải việc hình thức kỷ luật cao nhất đối với học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông hiện chỉ là yêu cầu viết bản tự kiểm điểm, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: “không phải kỷ luật nhằm đẩy học sinh ra khỏi môi trường giáo dục”.
Tuy nhiên, tạo cơ hội để học sinh tiếp tục học tập không đồng nghĩa với việc xem nhẹ hành vi vi phạm. Câu hỏi quan trọng là làm thế nào để các em nhận thức được hậu quả, người bị hại được bảo vệ và nhà trường có biện pháp ngăn chặn những sự việc tương tự.
Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT về khen thưởng và kỷ luật học sinh có hiệu lực từ ngày 31/10/2025, thay thế Thông tư 08/TT năm 1988. Theo quy định mới, hình thức đình chỉ học tập không còn được áp dụng; đối với học sinh ngoài cấp tiểu học, các biện pháp kỷ luật gồm nhắc nhở, phê bình và yêu cầu viết bản tự kiểm điểm.
Mức độ vi phạm được xem xét dựa trên ảnh hưởng đối với bản thân học sinh, nhóm hoặc lớp và phạm vi nhà trường. Bên cạnh đó, thông tư quy định các hoạt động hỗ trợ như khuyên bảo, theo dõi, tư vấn học đường, giáo dục kỹ năng và phối hợp với gia đình. Những biện pháp này hướng đến việc giúp học sinh hiểu sai lầm, điều chỉnh hành vi và tiếp tục học tập.
Kỷ luật cần đi cùng biện pháp bảo vệ
Kỷ luật nghiêm khắc đúng mức không nhất thiết đồng nghĩa với trừng phạt. Nếu được áp dụng phù hợp, biện pháp xử lý có thể giúp cảnh báo mức độ nghiêm trọng của hành vi, ngăn ngừa tái phạm và tạo điều kiện để học sinh cùng gia đình nhìn nhận lại trách nhiệm.
Đình chỉ học tập tự nó không giải quyết được nguyên nhân bạo lực. Khi thiếu tư vấn, hỗ trợ và theo dõi, học sinh vẫn có nguy cơ tái phạm. Nhưng nếu biện pháp cao nhất chỉ dừng ở bản tự kiểm điểm, trong khi không có cơ chế xử lý tương xứng đối với hành vi nghiêm trọng, nhà trường có thể thiếu công cụ cần thiết để bảo đảm an toàn cho giáo viên và các học sinh khác.
Cách xử lý cần căn cứ vào tính chất, mức độ và hoàn cảnh của từng trường hợp. Với vi phạm lần đầu, mức độ nhẹ và học sinh thể hiện thái độ cầu thị, nhắc nhở, hướng dẫn có thể giúp các em sửa sai. Nếu vi phạm lặp lại, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ hơn với gia đình, đồng thời tăng cường theo dõi và hỗ trợ. Với hành vi cố ý hành hung giáo viên, đe dọa sự an toàn của người khác hoặc bạo lực tái diễn, biện pháp xử lý cần nghiêm túc và tương xứng hơn.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nên nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng xây dựng quy trình can thiệp rõ ràng đối với hành vi bạo lực nghiêm trọng và tình trạng tái phạm. Với những trường hợp cần hạn chế học tập trực tiếp hoặc tạm dừng học trong một thời gian nhất định, cần có căn cứ pháp lý, tiêu chí minh bạch, thời hạn cụ thể và cơ chế xem xét lại. Mọi biện pháp phải đúng luật, tương xứng và đi kèm phương án tiếp tục giáo dục.
Điều 37 Luật Nhà giáo năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định tổ chức, cá nhân xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của nhà giáo có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Hành vi xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc khi nhà giáo đang thực hiện hoạt động nghề nghiệp phải được xử lý nghiêm khắc.
Quy định này cho thấy bảo vệ giáo viên cần được thể hiện bằng hành động cụ thể, không chỉ dừng ở lời kêu gọi tôn trọng người thầy. Nhà trường và cơ quan có trách nhiệm cần bảo đảm giáo viên được hỗ trợ, bảo vệ và yên tâm thực hiện nhiệm vụ.
Sau mỗi vụ bạo lực, người bị ảnh hưởng không chỉ là học sinh vi phạm. Giáo viên có thể bị tổn thương, những học sinh chứng kiến sự việc cũng chịu tác động, còn tập thể lớp cần được trở lại học tập trong môi trường an toàn. Vì vậy, quan tâm giáo dục người vi phạm không có nghĩa là xem nhẹ tổn thương của nạn nhân hay những hệ lụy đối với cộng đồng học đường.
Kỷ luật mang tính nhân văn phải giữ được sự cân bằng giữa cơ hội sửa sai và trách nhiệm đối với hành vi. Học sinh cần được hướng dẫn để thay đổi, nhưng cũng phải hiểu rằng không ai có quyền xâm phạm sự an toàn của người khác. Nghiêm khắc đúng mức, bảo vệ người bị hại và duy trì cơ hội học tập là những yêu cầu cần được thực hiện đồng thời để trường học thực sự trở thành nơi mỗi người được tôn trọng và trưởng thành.
Lê Toan (tổng hợp)
